Page 1 of 2 12 LastLast
Results 1 to 20 of 33

Thread: ongeveer, circa etc

  1. #1
    Join Date
    Jan 2012
    Location
    alkmaar, netherlands
    Native language
    nederlands
    Posts
    88

    ongeveer, circa etc

    In het nederlands kunnen we op verschillende manieren aangeven dat het gegeven aantal niet exact is, bv

    Ik zag daar ongeveer tien man.
    circa tien man
    een man of tien
    zo'n tien man

    met tien als bovengrens:
    bijna tien man

    met tien als ondergrens:
    ruim tien man

    mijn vraag: weten jullie er nog meer en welke gebruiken jullie het meest.

  2. #2
    Join Date
    Jun 2013
    Native language
    Dutch - Belgium
    Posts
    29

    Re: ongeveer, circa etc

    'Een kleine tien man' en 'een stuk of tien': het zouden er ook acht of negen kunnen zijn.

    Maar deze uitdrukkingen zouden ook dialect (Antwerps/Brabants) kunnen zijn. Dat weet ik niet zeker.

  3. #3
    Join Date
    May 2010
    Native language
    German
    Posts
    552

    Re: ongeveer, circa etc

    Een paar meer dergelijke uitdrukkingen die ik ben tegengekomen, zijn: rond, grofweg, pakweg, pak 'm beet, zowat en omstreeks. Misschien kan een Nederlandstalige iets over hun gebruiksfrequentie zeggen. Ook ben ik niet helemaal zeker of je ze met een (betrekkelijk klein?) getal zoals 10 kan gebruiken.

  4. #4
    Join Date
    Oct 2013
    Native language
    Nederlands - Dutch - Olandese
    Posts
    15

    Re: ongeveer, circa etc

    Quote Originally Posted by Syzygy View Post
    Een paar meer dergelijke uitdrukkingen die ik ben tegengekomen, zijn: rond, grofweg, pakweg, pak 'm beet, zowat en omstreeks. Misschien kan een Nederlandstalige iets over hun gebruiksfrequentie zeggen. Ook ben ik niet helemaal zeker of je ze met een (betrekkelijk klein?) getal zoals 10 kan gebruiken.
    Alles wat je noemt kan prima. Ook bij 10, of 2, of 5, maakt niet uit. Vergeet alleen niet dat je bij rond nog het woordje de moet toevoegen dus:

    Ik heb er rond de 10
    Dat zijn er grofweg 5
    Ik geloof dat het er pak 'm beet 6 zijn geweest
    Ik geloof omstreeks 100
    Ik zou zeggen grofweg 7


    ​Succes

  5. #5
    Join Date
    Feb 2009
    Location
    Belgium
    Native language
    Français
    Posts
    4,004

    Re: ongeveer, circa etc

    Ik heb een iets andere vraag in verband hiermee. Je zou aan "een tiental" kunnen denken. Maar regelmatig hoor ik ook tijdens een vergadering: "ik heb een drietal vragen", "ik heb een tweetal opmerkingen". Wat voor ons raar klinkt, want je kunt toch gemakkelijk tot 2 of 3 rekenen, en dus weet je in principe of je 2 opmerkingen hebt, of 3, of 4.

    In het begin dacht ik: de persoon die spreekt heeft een aantal punten in zijn hoofd, maar weet nog niet precies weet hoeveel hij gaat vermelden (misschien drie, maar misschien ook twee, bij gebrek aan tijd, bv). Maar ik lees dit soort zaken ook in teksten waar er duidelijk drie punten zijn, bv. Moet ik dus dit eerder interpreteren als een zachtere manier om gewoon "drie" te zeggen? Ik bedoel: er zijn drie opmerkingen, niet minder en niet meer, maar "een drietal" klinkt zachter. Waarbij de vraag dan is, bij "intermediaire getallen" zoals zes: betekent "een zestal" ongeveer zes zoals "een tiental" of "eigenlijk zes maar dan zachter uitgedrukt"?

    Hoe ervaren jullie dit?

  6. #6
    Join Date
    Mar 2008
    Location
    (near) Kortrijk, Belgium
    Native language
    Belgium, Dutch
    Posts
    6,384

    Re: ongeveer, circa etc

    Ik zie er geen probleem in: in de informaliteit van de discussie heb je dan bijvoorbeeld een beperkt aantal vragen resp. bedenkingen in je hoofd, maar je wil je er niet op laten 'pakken' of geen precieze verwachtingen creëren...

    Met tien als bovengrens klinkt mij heel, héél apart: hoogstens tien vs. Met ondergrens: minstens tien, amper tie.

    (Wel een heel interessant lexicaal-didactisch thema...)
    Last edited by ThomasK; 27th October 2013 at 10:51 AM.

  7. #7
    Join Date
    Feb 2009
    Location
    Belgium
    Native language
    Français
    Posts
    4,004

    Re: ongeveer, circa etc

    Quote Originally Posted by ThomasK View Post
    Ik zie er geen probleem in: in de informaliteit van de discussie heb je dan bijvoorbeeld een beperkt aantal vragen resp. bedenkingen in je hoofd, maar je wil je er niet op laten 'pakken' of geen precieze verwachtingen creëren..
    Dit is ook wat ik oorspronkelijk dacht, maar ik heb hier voor mij een tekst (en dat is lang niet het enige voorbeeld) waar de auteur schrijft: "Daarvoor [= voor deze stelling] zijn een drietal argumenten te vinden" en hij somt dan die drie argumenten op.

    Op het moment dat hij deze zin schrijft/herleest, weet hij toch dat hij precies drie gaat aangeven, neen? Daarom mijn vraag: wat is hier het verschil met gewoon "drie argumenten"? Is het gewoon "coquetterie" of is er een bepaalde nuance daarbij (bv: ik geef er maar drie maar eigenlijk zijn er waarschijnlijk meer)?

  8. #8
    Join Date
    Mar 2008
    Location
    (near) Kortrijk, Belgium
    Native language
    Belgium, Dutch
    Posts
    6,384

    Re: ongeveer, circa etc

    Goeie vraag, zeg! Ik denk aan verschillende mogelijke (een drietal ? ;-)) antwoorden, waarin vooral jouw laatste de belangrijkste lijkt: de openheid dat er nog andere zijn. Een 'coquetterie' kan meespelen: 'drie' klinkt zo sec, niet... Het zou wel logischer zijn - vanuit die openheid - om dan eerder te schrijven: 'Daarvoor zie ik een drietal ..." Ik denk toch aan die chronologie bij het schrijven: je denkt aan drie argumenten, maar achteraf zouden het er meer kunnen worden... Ik denk er echter nog eens over na...

  9. #9
    Join Date
    Nov 2012
    Location
    Amsterdam
    Native language
    Dutch - Netherlands
    Posts
    681

    Re: ongeveer, circa etc

    Quote Originally Posted by Chimel View Post
    Is het gewoon "coquetterie" of is er een bepaalde nuance daarbij (bv: ik geef er maar drie maar eigenlijk zijn er waarschijnlijk meer)?
    Het gebruiken van 'drietal' ter vervanging van het precieze getal 'drie' komt op mij als ambtenarees over. Sommige politiewoordvoerders bijvoorbeeld hebben het nooit over 'drie daders', maar altijd over 'een drietal daders'. En als er geen sprake kan zijn van ambtenaarlijke gewichtigdoenerij, bijvoorbeeld omdat de tekst waarin het woord voorkomt voor het overige vrij van ambtenarentaal is, dan nog is het vaak een nogal onbeholpen poging tot duurdoenerij.

    Normaal gesproken betekent de toevoeging van 'tal' aan een cijfer dat het exacte aantal onduidelijk is. Zie ook http://taaladvies.net/taal/advies/vraag/1225/. Het mag misschien vreemd zijn om te reppen van 'een drietal' of een 'viertal', aangezien niemand bij een dergelijk laag aantal het overzicht kwijt kan zijn, maar toch kunnen ook deze woorden bruikbaar zijn. Als iemand je bijvoorbeeld vraagt een viertal positieve eigenschappen van jezelf te noemen, dan mag je er ook vijf geven. Of je kunt stoppen bij drie.

  10. #10
    Join Date
    Feb 2009
    Location
    Belgium
    Native language
    Français
    Posts
    4,004

    Re: ongeveer, circa etc

    Quote Originally Posted by bibibiben View Post
    Het mag misschien vreemd zijn om te reppen van 'een drietal' of een 'viertal', aangezien niemand bij een dergelijk laag aantal het overzicht kwijt kan zijn, maar toch kunnen ook deze woorden bruikbaar zijn. Als iemand je bijvoorbeeld vraagt een viertal positieve eigenschappen van jezelf te noemen, dan mag je er ook vijf geven. Of je kunt stoppen bij drie.
    Ja, ik ervaar dat ook als een bijkomende nuance die het Nederlands biedt en die in andere talen niet bestaat. In het Frans zouden we dan "trois ou quatre" of "quatre ou cinq" moeten zeggen, maar het heeft niet dezelfde soepelheid en het is beperkend (dan is het echt drie of vier, bv). "Environ trois" klinkt bij ons belachelijk.

    Maar zoals altijd kan zo'n handige uitdrukking ook misbruikt worden om onnodig moeilijk te doen, bv in de ambtenarentaal of als snobisme.

  11. #11
    Join Date
    Oct 2013
    Location
    France
    Native language
    Dutch
    Posts
    6

    Re: ongeveer, circa etc

    Quote Originally Posted by bibibiben View Post
    Het gebruiken van 'drietal' ter vervanging van het precieze getal 'drie' komt op mij als ambtenarees over.

    Normaal gesproken betekent de toevoeging van 'tal' aan een cijfer dat het exacte aantal onduidelijk is. Zie ook .
    Misschien zouden ze het dus eigenlijk over een 'vragen-drietal' moeten hebben, waarbij 'drietal' niet direct door 'een' wordt voorafgegaan zodat het niet een benadering is maar exact. Eerlijk gezegd heb ik -tal zo vaak gehoord dat ik het niet vreemd vind klinken en geeft gewoon het begin van een opsomming aan.
    Ook ken ik 'Afke's Tiental' - een kinderboek uit 1903.

  12. #12
    Join Date
    Nov 2012
    Location
    Amsterdam
    Native language
    Dutch - Netherlands
    Posts
    681

    Re: ongeveer, circa etc

    Quote Originally Posted by daanb View Post
    ...waarbij 'drietal' niet direct door 'een' wordt voorafgegaan zodat het niet een benadering is maar exact.
    Er is inderdaad een cruciaal verschil tussen 'het drietal' en 'een drietal'. Ik had in mijn vorige post dus ook steeds 'een drietal' moeten zeggen.

    Gelukkig staat het wel helder in de link die ik eveneens in de vorige post vermeldde:

    "Woorden op -tal, zoals drietal, tiental, vijfentwintigtal en honderdtal, voorafgegaan door het onbepaald lidwoord een, geven niet exact maar bij benadering een aantal van iets aan ('ongeveer drie', 'ongeveer tien', enzovoort)."(http://taaladvies.net/taal/advies/vraag/1225/,)

  13. #13
    Join Date
    Mar 2008
    Location
    (near) Kortrijk, Belgium
    Native language
    Belgium, Dutch
    Posts
    6,384

    Re: ongeveer, circa etc

    Mij blijft intrigeren dat je in het Frans geen equivalent lijkt te hebben van 'een drietal'.

    Ik dacht even aan zaken als 'deux ou trois' bijvoorbeeld, of 'some three' in het English: dat kan - soms - toch ook functioneren als een aanduiding van 'een drietal', lijkt mij, maar het lijkt niet idiomatisch en het is uiteraard geen letterlijke vertaling... En in de context van argumentatie lijkt het ook al niet zo gangbaar, vermoed ik, wel in verband met bezoekers... Of vergis ik mij helemaal?

  14. #14
    Join Date
    Mar 2008
    Location
    (near) Kortrijk, Belgium
    Native language
    Belgium, Dutch
    Posts
    6,384

    Re: ongeveer, circa etc

    Tot slot nog dit: op synoniemen.net vind je onder 'ongeveer' heel veel suggesties, maar amper komt niet in de lijst voor.

  15. #15
    Join Date
    Nov 2011
    Native language
    اُردو Urdu
    Posts
    5,810

    Re: ongeveer, circa etc

    Is het gangbaar in het Nederlands om te zeggen bv. twee of vijf, twee-drie, of één à vijf?

  16. #16
    Join Date
    Mar 2008
    Location
    (near) Kortrijk, Belgium
    Native language
    Belgium, Dutch
    Posts
    6,384

    Re: ongeveer, circa etc

    'Twee-drie' wel, dat is perfect gangbaar, maar 'één à vijf' lijkt mij te gek, wel 'tien à/tot twintig' (je kunt niet bij 1 beginnen, lijkt mij). - Misschien is de 'à' gebruikelijker in lage cijfers... 'Twee of vijf' kan altijd, maar niet met deze 'approximatieve' betekenis, wel als je twijfelt: waren het er twee of vijf?

    Ook hier weer: een heel interessante 'draad' voor wie Nederlands wil leren. Wel nogal omvattend natuurlijk... Je zou hetzelfde kunnen proberen met 'slechts'...
    Last edited by ThomasK; 3rd November 2013 at 8:49 AM.

  17. #17
    Join Date
    Feb 2009
    Location
    Belgium
    Native language
    Français
    Posts
    4,004

    Re: ongeveer, circa etc

    Quote Originally Posted by ThomasK View Post
    Mij blijft intrigeren dat je in het Frans geen equivalent lijkt te hebben van 'een drietal'.

    Ik dacht even aan zaken als 'deux ou trois' bijvoorbeeld, of 'some three' in het English: dat kan - soms - toch ook functioneren als een aanduiding van 'een drietal', lijkt mij, maar het lijkt niet idiomatisch en het is uiteraard geen letterlijke vertaling... En in de context van argumentatie lijkt het ook al niet zo gangbaar, vermoed ik, wel in verband met bezoekers... Of vergis ik mij helemaal?
    Neen, neen, je vergis je niet, het is inderdaad zo. In een mondelinge argumentatie kun je bv zeggen dat je "deux ou trois" bezwaren hebt en niemand gaat die waarschijnlijk echt tellen of reageren als er vier zijn. Maar schriftelijk zou dat wat raar klinken.

    Er is inderdaad een cruciaal verschil tussen 'het drietal' en 'een drietal'. Ik had in mijn vorige post dus ook steeds 'een drietal' moeten zeggen.

    Gelukkig staat het wel helder in de link die ik eveneens in de vorige post vermeldde:

    "Woorden op -tal, zoals drietal, tiental, vijfentwintigtal en honderdtal, voorafgegaan door het onbepaald lidwoord een, geven niet exact maar bij benadering een aantal van iets aan ('ongeveer drie', 'ongeveer tien', enzovoort)"
    OK, "het elftal" bv verwijst dikwijls naar een voetbalploeg van net 11 man. Maar in diezelfde betekenis kun je toch ook van "een elftal" spreken, niet? Bv "een nieuw elftal" (tegenover de vorige wedstrijd): dat zijn elf spelers, en niet "min of meer elf".

  18. #18
    Join Date
    Nov 2012
    Location
    Amsterdam
    Native language
    Dutch - Netherlands
    Posts
    681

    Re: ongeveer, circa etc

    Quote Originally Posted by marrish View Post
    Is het gangbaar in het Nederlands om te zeggen bv. twee of vijf, twee-drie, of één à vijf?
    'Eén à vijf' is gangbaar Nederlands als je daarmee een bereik wilt aangeven. Voorbeeld: de behandeling van de klacht kan één à vijf weken duren. Je kunt ook gewoon 'één tot vijf' zeggen.

  19. #19
    Join Date
    Nov 2012
    Location
    Amsterdam
    Native language
    Dutch - Netherlands
    Posts
    681

    Re: ongeveer, circa etc

    Quote Originally Posted by Chimel View Post
    "het elftal" bv verwijst dikwijls naar een voetbalploeg van net 11 man. Maar in diezelfde betekenis kun je toch ook van "een elftal" spreken, niet? Bv "een nieuw elftal" (tegenover de vorige wedstrijd): dat zijn elf spelers, en niet "min of meer elf".
    Maar in dat geval is 'elftal' geen telwoord meer, maar een zelfstandig naamwoord.

    Misschien wel interessant om te weten:

    Ik heb een elftal gezien (elftal = voetbalelftal = zelfstandig naamwoord).
    Ik heb er een elftal gezien (elftal = circa elf stuks van iets = telwoord).

  20. #20
    Join Date
    Mar 2008
    Location
    (near) Kortrijk, Belgium
    Native language
    Belgium, Dutch
    Posts
    6,384

    Re: ongeveer, circa etc

    Quote Originally Posted by Chimel View Post
    Neen, neen, je vergis je niet, het is inderdaad zo. In een mondelinge argumentatie kun je bv zeggen dat je "deux ou trois" bezwaren hebt en niemand gaat die waarschijnlijk echt tellen of reageren als er vier zijn. Maar schriftelijk zou dat wat raar klinken.
    Eventueel leunt onze schrijftaal dichter aan bij onze spreektaal. Ik dacht ooit dat het Frans minder uitdrukkingen kende doordat ik uitging van wat ik vond in de Franstalige resp. Nederlandstalige Metro in België. Iemand wees er mij toen op dat de uitdrukkingen best wel bestaan in het Frans, maar in artikels niet gebruikt worden. (Soms vraag ik mij af hoe dat komt, en dan denk ik wel eens aan de hele politieke kwestie van de kloof tussen burger en politiek (thema van Verhofstadt in de jaren '90)... Maar dat is buiten de scope van deze vraag...)

Page 1 of 2 12 LastLast

Posting Permissions

  • You may not post new threads
  • You may not post replies
  • You may not post attachments
  • You may not edit your posts
  •