τελικό ''ν''

Discussion in 'Ελληνικά (Greek)' started by maraki35605, Mar 15, 2008.

  1. maraki35605 Senior Member

    Greece, Greek
    Πότε χρησιμοποιούμε το τελικό ''ν''; Κανονικά ισχύει ότι το βάζουμε, όταν η επόμενη λέξη αρχίζει με κ,π,τ.... κ.τ.λ. Αλλά σε ποιες λέξεις που τελειώνουν με ν ισχύει αυτό; Στην αιτιατική του αρσενικού άρθρου, για παράδειγμα, εφαρμόζεται αυτός ο κανόνας ή το βάζουμε πάντα;
    Έχω την αίσθηση ότι υπάρχει η τάση να το βάζουμε γενικώς. Αυτό συμβαίνει λόγω άγνοιας των κανόνων ή είναι μια άλλη γραμματική προσέγγιση; Θα ήθελα τη γνώμη σας.
    Ευχαριστώ πολύ για τη βοήθειά σας!
     
  2. ireney

    ireney Modistra

    U.S.A.
    Greek Greece
    Γεια! Και καλώς ήρθες στο φόρουμ :)

    Απ' ό,τι βλέπω ξέρεις τον κανόνα αλλά τον παραθέτω για αυτούς από εμάς που μπορεί να τον έχουν ξεχάσει ή να τον εφαρμόζουν εντελώς εμπειρικά:

    Το τελικό "ν" διατηρείται όταν ακολουθεί φωνήεν ή ένα από τα κ, π, τ, τα διπλά ξ και ψ και τους "δίφθογγους" μπ, ντ, γκ, τσ, τζ .

    Επίσης η προσωπική αντωνυμία στο τρίτο πρόσωπο αρσενικό (αυτός, αυτόν/τον) όπως και τα "μεν" και "σαν".

    Αυτά σύμφωνα με την παραδοσιακή γραμματική (μπορεί να έχω ξεχάσει κάποια αυτονόητη περίπτωση γιατί μόλις ξύπνησα).

    Τώρα: πρακτικά και, απ' ό,τι ξέρω, σύμφωνα με τις προτάσεις κάποιων γλωσσολόγων : Θα πρέπει να αφήνουμε το "ν" όπου υπάρχει περίπτωση σύγχυσης με άλλη λέξη/άλλο γένος. Παραδείγματος χάριν "δε(ν)" και "δε" ή το(ν)/το (άρθρο).

    Προσωπικά εγώ ακολουθώ τη δεύτερη προσέγγιση. Άλλωστε, μιλάμε μια γλώσσα που, για τις τελευταίες δύο χιλιετηρίδες πάνω-κάτω, λίγη σχέση έχει η προφορά με την ορθογραφία :D

    Edit: Βρήκα αυτό το ενδιαφέρον κατ' εμέ άρθρο
     
  3. balgior Senior Member

    Greece/Greek
    Γεια σας κι απο μένα! :)
    Επιτέλους λίγη ηρεμία! :rolleyes:

    Σχετικά με αυτές τις προτάσεις των γλωσσολόγων που λέει η ireney, να κι ένα άλλο αρθράκι που αναφέρεται στο 'ν' (και στον τόνο) των άρθρων. Δίνει τους κανόνες που ισχύουν και προτείνει λύσεις σε ορισμένα προβλήματα που προκύπτουν από αυτούς.
     
  4. Kevman Senior Member

    Phoenix, Arizona
    USA English
    Γεια σας, :)

    Να προσθέσω στις πληροφορίες της Ειρήνης και του balgior, ο Τριανταφυλλίδης κατάγραψε αυτές τις λέξεις που μπορούν να χάσουν το τελικό τους ν: το άρθρο τον (όχι η αντωνυμία), την (και το άρθρο και η αντωνυμία), έναν, αυτήν, δεν και μην.

    Εξακολουθεί:
    αλλά απ' ό,τι βλέπω το σαν χάνει το ν του συχνά στη σύγχρονη λογοτεχνία, και καμιές φορές έχω δει και το πριν να το χάνει.
     
  5. balgior Senior Member

    Greece/Greek
    Γεια σου Κεβ!

     
  6. Vagabond

    Vagabond Senior Member

    Κι εγώ την ίδια αντίδραση είχα, αλλά τελικά έχει δίκιο ο Kev, σε κάποια τοπικα ιδιώματα όντως βλέπεις "πρι" (όχι το γκραν πρι, λεμε! :p), ειδικά σε παραδοσιακά δημοτικά τραγούδια (αλλά πλέον μπορώ να φανταστώ να το χρησιμοποιούν και σε καθημερινή βάση) - ή σε ποιητικό λόγο (καλά βέβαια, εκεί ό,τι θέλει ο καθένας κάνει!)
     
  7. epam Junior Member

    Cyprus, Greek
    Απλά μια πρόσθετη απορία:

    Αν το πριν γίνει προ, αλλά οχι σαν πρόθεμα. Π.χ. εμείς στην Κύπρο μπορούμε να πούμε "προ λίγου" δηλαδή "πριν απο λίγο". Δεν γνωρίζω αν το έχετε στην Ελλάδα ή απλά είναι ένα απο τα τοπικά ιδιώματά μας.
     
  8. ireney

    ireney Modistra

    U.S.A.
    Greek Greece
    Το "προ" το έχουμε και στην "Καλαμαράδικη" από την Καθαρεύουσα (απ' όπου και η έκφραση "προ ολίγου" που επίσης χρησιμοποιούμε κι εδώ). Το "προ" όμως δεν είναι "πριν" απλά "συνώνυμο" :) Δεν πρόκειται όμως για περίπτωση τελικού "ν" λοιπόν.
     
  9. Kevman Senior Member

    Phoenix, Arizona
    USA English
    Την πρώτη φορά που το είδα μου έκανε εντύπωση γιατί χρειάστηκα ένα λεπτό για να καταλάβω ποια λέξη ήταν--αλλά προφανώς δεν έκανε τόσο μεγάλη εντύπωση που θυμάμαι ακριβώς την πηγή.:eek: Ηταν βιβλίο (πιθανότατα «Παραμύθια του λαού μας», όπου όντως πολλές ιστορίες είναι γραμμένες μάλλον ιδιωματικά). Είμαι σίγουρος όμως πως το έχω δει και μερικές:)o) άλλες φορές σε άλλα βιβλία. Αν το "συναντήσω" πάλι θα ποστίσω την πρόταση εδώ.

    ΠΡΟΣΘΗΚΗ- Ο Γκούγκλος δίνει λίγα αποτελέσματα για "πρι λίγο" αλλά φαίνεται ότι όλα είναι από φόρουμς και ποιος ξέρει πώς να γράψει σωστά σε φόρουμς! :p
     
  10. Kevman Senior Member

    Phoenix, Arizona
    USA English
    ΟΚ, να δυο παραδείγματα από τον Καζαντζάκη, Οι αδερφοφάδες, κεφάλαιο IV (Εκδόσεις Καζαντζάκη, Αθήνα, 2000):
    Πρόκειται και τα δύο για διάλογο, και από το ίδιο πρόσωπο, μα ακόμα λαμβάνεται υπόψη, έτσι δεν είναι;
     

Share This Page