1. The WordReference Forums have moved to new forum software. (Details)

Antas ng Wika

Discussion in 'Tagalog and Filipino Languages' started by Jigon, Jul 20, 2014.

  1. Jigon New Member

    Filipino, English
    Ano po ba ang mga antas ng mga salitang ito?

    nagpasemplang
    e
    waswit
    Bibliya
    sumagip
    pagkakapiit
    tsimay
    pobre
    e ke
    u-labo
    naunsyami
    Diyos
    istorya
    'ne po

    Ano po ba ang mga halimbawa ng mga salitang pambansa na may pampanitikan, lalawiganin, kolokyal at balbal na mga katumbas?
     
  2. DotterKat Moderator

    California, USA
    English (American)
    Ang Tagalog ay di-naiiba sa ibang mga wika sa bilis ng kaniyang pagbabago. May mga salita na karaniwang tinuturing na balbal o salitang kalye nguni't dahil sa kadalasan ng pag-gamit ay halos nagiging salitang kolokyal na, tulad ng salitang "pinoy". Mayroon din namang mga salita na sa pamamaraan ng pagpapaikli ay nagiging kolokyal at (mayroon/meron) tayong maraming halimbawa ng mga ito. Kung minsan ang pormang kolokyal ay mas malimit gamitin (kaysa/kesa) sa pambansang antas.
    Dahil dito, kung ano ang balbal para sa isang tao ay maaring turingin na kolokyal ng ibang tao, at kung ano ang kolokyal sa isa ay pambansa naman sa iba. Marahil ang mga wikang lalawiganin at pampanitikan lamang ang tunay na kakaiba.
    Kaya, sa aking palagay lang, ito ang mga antas ng mga salita sa iyong katanungan:


    Maari nating gamitin ang ilan sa iyong mga salita:

    Waswit (balbal) = asawa (pambansa) = misis/mister (kolokyal) = asawa/bana (lalawiganin) = kabiyak ng puso (pampanitikan)
    *Para sa akin, kahit na hiram na salita ang misis/mister, wala namang kagaspangan ito at sa katunayan madalas itong ginagamit sa pang araw-araw na pananalita at sa gayong dahilan ay tunay itong kolokyal na salita.

    Tsimay (balbal) = katulong (pambansa) = kasambahay (pampanitikan)


    [....nguni't di ba ang Poong Maykapal lamang ang nararapat na hukom sa mga kapalpakan nitong pobreng kano na nagpupumilit mag-Tagalog? :)]
     
    Last edited: Jul 21, 2014
  3. Jigon New Member

    Filipino, English
    Salamat po :D
     
  4. Salitang balbal ba ang "na-unsiyami"? Kung ganoon, ano ang katumbas nito sa kolokyal o pambansa?

    RE "pobre" ito ay hiram sa wikang Kastila at tingin ko ay kolokyal ang gamit, ngunit may mga pagkaka taon na ginagamit ang salitang ito kahit sa pormal na talumpati. Sa madaling salita, ang pag kaklasipika ng salitang ito ay depende sa konteksto.
     
  5. DotterKat Moderator

    California, USA
    English (American)
    Hindi lahat ng mga salita ay may katumbas sa bawa't antas ng wika, at gaya ng nasabi ko na, ang pag-uuri ng mga salita sa bawa't antas ay di-sigurado dahil na nga sa bilis ng mga pagbabago ng Tagalog (at ng anumang wika, kung tutuusin). Kung ano ang balbal noon ay maaring kolokyal na ngayon, ayon sa gumagamit, sa layon ng paggamit, atbp. Kaya nga maingat kong inamin na ang aking mga minungkahing pag-uuri ay "sa aking palagay lang".

    Sa higit na tatlong daang taong pagkakasakop ng Pilipinas sa ilalim ng Espanya, di katakataka na napakaraming mga salita na animo'y Tagalog na sa katunayan ay hiram na salita pala. Nguni't sa paglipas ng maraming panahon ang mga hiram na salita, kung di man katutubong salita, ay nagiging kolokyal na ang gamit at mas malimit pang gamitin kaysa sa pambansang uri. Ilan nga ba sa atin ang magsasabing sila ay nakaupo sa salumpwit sa harap ng hapag-kainan, sa halip na sabihing sila ay nakaupo sa silya sa harap ng mesa? Ang aking punto ay mabuting malaman kung ano ang katutubo o pambansa at ano ang hiram na salita kung ang layon ay ang pag-iibayo ng karunungan nguni't sa pangaraw-araw, o kolokyal, na paggamit ang ganitong pagtatangi ay may munting kahulugan.

    Hinggil sa naunsiyami, sa aking palagay lang, ang maari nitong katumbas sa kolokyal ay natalo o nabigo at sa pambansa naman ay nahadlangan.
     
  6. Ang mga salitang hiram sa king palagay ay hindi dapat tawagin na hiram dahil ang hiram ay isinasauli. Ang mga salitang iniisip mo ay tunay nang naging Tagalog. Magkaiba ang asimilasyon sa paghiram. Sa makat'wid, inampon ng wikang tagalog ang ilang salitang banyaga at ginawa itong tagalog. Marami ring itanapon ang mga Pilipino na salitang Kastila na hindi uubra kung ito ay isasatagalog.

    Halimbawa:

    Kabayo - Caballo
    Manga-ngabayo - Caballero

    Makikita sa sa halimbawa sa itaas na ang salitang "Caballero" ay hindi na kailangan, dahil sa salitang kabayo pa lamang ay maari nang bumuo ng salita para sa taong sumasakay ng kabayo. Sa ganitong katuturan, maaring sabihin na totoong salitang tagalog ang kabayo.

    Nabanggit mo na rin lang ang salitang salumpuwit. Ito, sa aking palagay ay imbensyon lang ng mga "pilosopo", mga taong kagaya ni Pilosopo Tacio (ng Noli Me Tangere). Oo nga't sumasangayon ang salitang ito sa morpolohiya ng Tagalog, ngunit kailanman ay hindi ito ginagamit sa tunay na usapan. Masyado lang ginawang "pilosopo" ang salitang upuan ng mga taong walang magpag palipasan ng oras.

    Sa aking palagay, hindi eksaktong katumbas ng naunsyami ang mga salitang natalo, nabigo o nahadlangan. Ang ibig sabihin ng naunsyami ay pagkabigo sa malapit ng tagumpay. Halimbawa, kung sa isang halalan ay natalo ka sa isang bilang lamang ng boto, maaring sabihin na ang pagkapanalo mo ay naunsyami. Ang salitang ito ay nagpapahiwatig rin ng pagsisi sa tadhana, samantalang ang nabigo o nahadlangan ay nagpapahiwatig na ang sanhi nito ay totoong bagay at tao maliban sa tadhana.

    Samantala, hayaan mong batiin kita dahil mahusay kang managalog at mas matatas ka pa sa ibang mga katutubo.
     
    Last edited: Aug 6, 2014
  7. DotterKat Moderator

    California, USA
    English (American)
    Sa ganitong talakayan na kung saan opinyon at pansariling gamit ng ilang mga tanging salita ang inuusisa, halos walang tamang sagot dahil na nga sa bilis ng pagbabago ng (anumang) wika. Halimbawa, dose-dosenang bagong salita ang idinadagdag bawa't taon sa mga diksyonarong Ingles. Ang ganitong usapan ay di-tulad ng talakayan sa balarila na kung saan mas may katiyakan sa kung ano ang tama at ano ang mali. Matapos kong masabi ang lahat ng iyan, idadagdag ko lang na hindi ako salungat sa iyong ipinamahaging opinyon, dahil ito ay iyong opinyon hinggil sa iyong pansariling gamit ng ilang salita. Madalas ko nang nagamit ang salitang naunsiyami (Naunsiyami ang plano naming magbakasyon noong nakaraang taon) hindi para sabihin na naudlot ang aming plano sa huling sandali. Ako ay naintindihan ng aking mga kaibigang Pilipino, laki sa Pilipinas na ang paggamit ng salitang ito ay tulad ng aking paggamit --- ang pagpapahiwatig na ang isang plano o pangyayari ay hindi natuloy, na ito ay nahadlangan, na ang isang layon ay nabigo at na ang ganitong pagkapangyari ay hindi kinakailangang maganap lamang sa mga huling sandali ng naturang plano o pangyayari at na ang mas mahalagang elemento ay ang kabiglaan o di-inaasahang katangian ng ganitong pagkabigo. At totoo nga na hindi malimit gamitin ang mga salita tulad ng salumpwit, nguni't may mga mangangalakal na (hindi mga pilosopo) ginagamit pa rin ang salitang ito. Mas nakakatuwa pa na may kilala akong mga batang mag-aaral na sa bahay ay Taglish ang ginagamit ngunit sa paaralan ay natututunan ang mg salitang tulad ng salumpwit, silid-aralan, silid-tulugan, silid-aklatan, atbp (mga salitang hindi naman nila ginagamit sa pangaraw-araw). Hindi ko masasabi na ang kanilang mga guro ay mga paham na pilospo na nananangkang magpalaki ng mga paham na pilosopo. Sa huli, walang maling opinyon kung ang usapan ay labas sa balarila at ang paksa ay ang pansariling pangangahulugan ng ilang tanging salita.

    Maraming salamat sa iyong munting pagkilala ng aking masinsinang pagpupunyaging managalog. Kapuna-puna sa akin na ginamit mo ang salitang tadhana bilang pagtukoy sa naunsiyami, dahil kahapon lamang ay naisip ko rin ito. Sa mundo ng malikhaing panunulat, kung saan madalas gamitin ang pampanitikang antas, halos walang hangganan ang paglikha ng mga salitang katumbas ng balbal, kolokyal o pambansang antas. Hindi ko na binanggit ang aking mga nilikhang pampanitikang katumbas para sa naunsiyami sa pagkabahala na ito'y labis na mabulaklak na pananalita. Nguni't dahil nabanggit mo na rin ang tadhana, ang aking naisip ay tinalisod ng tadhana, pinatid ng kapalaran o hinampas ng katotohanan.

    [Dahil nalalayo na tayo sa pinagmulang paksa (antas ng wika), ito na ang aking huling komentaryo tungkol dito maliban na lang kung mayroong muling katanungan o komentaryong may tuwirang kaugnayan sa antas ng wika. Bilang inyong hamak na tagapangasiwa ng ating munting grupo, kailangang kong sundin at ipagpatupad ang mga alituntunin.]
     
    Last edited: Aug 7, 2014

Share This Page