Betuttelen

Discussion in 'Nederlands (Dutch)' started by Chimel, Aug 14, 2011.

  1. Chimel Senior Member

    Belgium
    Français
    Als ik mijn Van Dale woordenboek moet geloven, dan betekent betuttelen in het Frans pinailler, chicaner, dus pietluttig zijn, moeilijk doen over details.

    Nochtans was er in een groepsgesprek een Nederlandstalige deelnemer die sprak over een moeder die "betuttelend" was (ik ben bijna zeker dat het dit woord was) tegenover haar dochter, en in de kontekst van de discussie kon dit alleen maar betekenen: veel te beschermend (wat wij in het Frans "une mère-poule" noemen).

    Dus:
    a) heeft deze persoon dit woord "verkeerd" gebruikt? (regionaal gebruik, dialect)
    b) is er een fout in mijn woordenboek?
    c) kan betuttelen beide betekenissen hebben (wat dan ook eigenlijk b) impliceert)?
    d) heb ik toch slecht gehoord?
     
    Last edited: Aug 14, 2011
  2. Lopes

    Lopes Senior Member

    Brussels
    Dutch (Amsterdam)
    Hmm, volgens mij betekent betuttelen zoiets als neerbuigend doen toen iemand. Ik weet niet wat het in het Frans is maar ik geloof dat het overeenkomt met het Engelse to be patronizing.
    Op de internetsite van VanDale staat

    be·tut·te·len -tuttelde, h -tutteld als onmondig behandelen
    Allebei de definities die jij geeft lijken mij niet juist. Wat staat er precies in je woordenboek?
     
  3. Chimel Senior Member

    Belgium
    Français
    Ik heb alleen maar een vertaalwoordenboek geraadpleegd (uit 1991 - ik zou nu waarschijnliijk een nieuwe editie kunnen kopen... ;)).

    Daarin staat:
    betuttelaar: ergoteur
    betuttelen: pinailler
    betutteling: ergotage, critique mesquine

    Al die vertalingen gaan in de richting van "pietluttig zijn", "discussiëren of critiseren voor twee keer niets".
    Waarom "allebei"? Wat jij voorstelt - "patronizing" en "onmondig behandelen" - lijkt me toch heel dicht bij wat ik zelf zei (overbeschermen).
     
  4. Frank06

    Frank06 Senior Member

    Nederlands / Dutch (Belgium)
    Gewoon ter informatie (hoewel ik zelf niet goed weet wat met die informatie aan te vangen, aangezien betuttelen voor mij iets anders betekent).
    In het Groot Woordenboek (den Dikke, 14de editie) staat:
    1·kleine verbeteringen in iets (m.n. een geschrift) aanbrengen, de puntjes op de i zetten
    2·(gewestelijk) bedeesd, verlegen maken
    3·kleingeestige kritiek oefenen op, vitten op –, bedillen
     
  5. Chimel Senior Member

    Belgium
    Français
    Wel, wel... Dit maakt de zaak niet gemakkelijker...

    Definitie 3 gaat in de richting van de vertaling in VD. Definitie 1 ook, maar zonder de pejoratieve connotatie.
    En niets over het idee van "onmondig behandelen" of "overbeschermen"!

    Nochtans, als iemand zegt "Het probleem met die moeder is dat ze echt betuttelend tegenover haar dochter is" (dit wordt gezegd door een psycholoog, die de dochter begeleidt naar meer autonomie enz. en die vindt dat de moeder hem dwaarsboomt), dan kan dat toch niets anders dan "onmondig behandelen" betekenen, neen?
    En wat betekent het dan voor jou, Frank?
     
  6. jacquesvd Senior Member

    Belgium
    Dutch
     
  7. Suehil

    Suehil Medemod

    Tillou, France
    British English
    Ik heb het woord alleen maar gehoord in de zin van 'behandelen als een klein kind' / 'overdreven beschermend doen'. Misschien is de betekenis over de jaren veranderd, net als de Engelse vertaling - 'patronise'.
     
  8. Chimel Senior Member

    Belgium
    Français
    Dus, besluit van dit alles: niet alleen mijn vertaalwoordenboek maar ook het Groot Woordenboek zijn fout want ze geven vertalingen/definities die niet overeenstemmen met wat jullie hier (Lopes, Jacques, Suehill en misschien ook Frank) oner betuttelen verstaan.

    Ik vind dat toch straf voor zo'n (zogenaamde) referentieboeken...
     
  9. Johannes Senior Member

    Natal, Brazil
    Dutch Netherlands
    IK heb het idee dat "betuttelen" komt van : "tut tut" zeggen. Het heeft een ondertoon van afkeuring, gezegd door iemand die zich superieur voelt en zoals gezegd zich neerbuigend uitspreekt.
     
  10. Peterdg

    Peterdg Senior Member

    Belgium
    Dutch - Belgium
    Johannes,

    Ik denk niet dat het van "tut tut" komt maar van het Latijnse "tutela" ; bescherming, hoede, voogdij. (dit is mijn persoonlijk vermoeden en is niet onderbouwd door enig opzoekwerk of kennis terzake:))
     
  11. Frank06

    Frank06 Senior Member

    Nederlands / Dutch (Belgium)
    Tut tut.:D
    Ik wou dat het waar was, maar alvast Van Dales Etymologisch Woordenboek ligt dwars: "1632, nevenvorm van betittelen, van tittel [punt, streepje]..."
    Ik kan het helaas niet dubbelchecken: mijn andere papieren (en oudere) etymologische woordenboeken vermelden betuttelen/betittelen zelfs niet.

    Maar ik denk dat we Chimel niet (meer) aan het helpen zijn :). Wat mij betreft: zelfs als we rekening houden met het feit dat we bijna tot in het oneindige nuances kunnen blijven aanvoeren, lijkt Suehils samenvatting van betuttelen heel dicht in de buurt te komen.

    Groetjes,

    Frank
     
  12. petoe

    petoe Senior Member

    Dutch - Flemish
    Zie ook http://www.etymologiebank.nl/trefwoord/betuttelen

    Mij doet het ook denken aan 'iemand in de watten leggen, overbeschermen' zonder zich daarom superieur te voelen of neerbuigend/minzaam te zijn.
    Misschien toch wel ergens onder invloed van het woord 'tut', hoewel dat hier niet wordt bevestigd.
     
  13. Johannes Senior Member

    Natal, Brazil
    Dutch Netherlands
    Ik denk niet dat het van "tut tut" komt maar van het Latijnse "tutela"

    Dat is ook een goed idee.
     
  14. Chiapas Senior Member

    Italian
    In het Italiaans zou jij "paternalistico/a" zeggen, met de betekenis van "zich gedragen als een vader" die aan zijn kinderen zegt wat zij mogen of niet mogen doen omdat zij minder ervaring hebben en de gevolgens van hun gedrag niet altijd kunnen inschatten.
    http://www.encyclo.nl/zoek.php?woord=betuttelen
     

Share This Page