Botentaal

Discussion in 'Nederlands (Dutch)' started by ThomasK, Dec 17, 2011.

  1. ThomasK Senior Member

    (near) Kortrijk, Belgium
    Belgium, Dutch
    Ik dacht eraan: wij verwijzen zeer geregeld naar delen van boten, of gebruiken die met boten te maken hebben, lijkt mij. Ik dacht aan :
    - afstevenen op, het steven wenden
    - de spuigaten uit lopen
    - het roer wenden, aan het roer
    - in het kielzog/ zog van
    - op de valreep


    Zeiltaal neem ik even apart, omdat het dan gaat over wind vooral:
    + de loef afsteken,
    + het gaat iemand voor de wind
    + wind tegen hebben (?)

    Vinden jullie er nog ? En vooral ook: kennen jullie een boek waarin woorden gesorteerd worden op basis van hun achtergrond (paarden, boten, stenen, ...) ?
     
  2. NewtonCircus Senior Member

    Singapore
    Dutch (Belgium)
    Dag Thomas

    - Het roer in handen nemen
    - Hij/zij is een boegbeeld
    - Alle hens aan dek
    - Iemand in zijn vaarwater zitten
    - Uit de boot vallen
    - De boot missen
    - Die is roerloos
    - Het zeil strijken
    - De beste stuurlui staan aan wal

    Groetjes Herman
     
  3. ThomasK Senior Member

    (near) Kortrijk, Belgium
    Belgium, Dutch
    Dat zijn prima bijdragen, Herman, hartelijk dank !

    Ik heb de zeilterm even apart gezet, en inzake roerloos : ik zou het eerder als een vorm van bewegen beschouwen, niet specifiek voor boten (ik ben relatief zeker dat roeren het oude, algemene verbum is voor bewegen)...
     
  4. Lopes

    Lopes Senior Member

    Brussels
    Dutch (Amsterdam)
    De wind van voren krijgen, iemand de wind uit de zeilen halen (oid), een oogje in het zeil houden.

    Woorden als kielhalen, stranden, muiten worden ook in andere contexten gebruikt.
     
  5. ThomasK Senior Member

    (near) Kortrijk, Belgium
    Belgium, Dutch
    Juist, aan kielhalen had ik ook even gedacht, maar toch getwijfeld: gebruiken wij dat nog ?

    Ik dacht plots nog: alle hens aan dek, beste stuurlui staan aan wal, ...
     
  6. Lopes

    Lopes Senior Member

    Brussels
    Dutch (Amsterdam)
    Dacht je dat toevallig nadat NewtonCircus die ook al noemde? ;)


    Kielhalen wordt misschien niet zo vaak gebruikt, maar ik dacht dat het nog de betekenis heeft van 'afmaken', ook buiten een boot-context. Als je op Google gekielhaald zoekt zie je dat het nog wel wordt gebruikt.
     
  7. AllegroModerato Senior Member

    Amsterdam
    Dutch (Netherlands)
    - Tussen wal en schip vallen
    - Roeien met de riemen die je hebt
    - Bakzeil halen
    - Overstag gaan
    - Een zinkend schip (verlaten)
     
  8. petoe

    petoe Senior Member

    Dutch - Flemish
    iets over een andere boeg gooien, veel werk voor de boeg hebben, het roer omgooien, opgescheept zijn met iets/iemand
     
  9. ThomasK Senior Member

    (near) Kortrijk, Belgium
    Belgium, Dutch
    Scusi, Signor Lopes, ik vergeet soms dingen, had ze anders wel gelezen ;-(. Intussen zie ik ook nog wat andere kernwoorden opduiken na wal, boeg, steven, roer, kiel, valreep, en zo tothiertoe: '(over-)stag', schip (of course)/ schepen, riemen (en roeien).

    Ik kan misschien nog eens een afbeelding van een schip bekijken. Dat doet mij gelijk denken: anker (verankeren), mast, eventueel ook vlag (de - dekt de lading), het ruim (...)- en uiteraard is er ballast, de naakte last, zo lijkt het! Ik weet niet of dat jullie nog inspiratie geeft inzake woorden (verba/ nomina, eerder nog dan zegswijzen, maar die mogen nog wel!
     
  10. ThomasK Senior Member

    (near) Kortrijk, Belgium
    Belgium, Dutch
    Ook nog gedacht - door al die crisismetaforen - aan averij oplopen, slagzij maken, zwalpen, en verder aan praaien of enteren, maar die laatste lees ik niet meer, alleen nog de actoren, de piraten komen nog ter sprake... Misschien ook nog de dieperik ingaan (hebben wij daarvoor nog een ander woord ?)
     
  11. LeRenardReynaerde

    LeRenardReynaerde Junior Member

    Maastricht
    Dutch - The Netherlands
    van wal steken, onder zeil gaan, voor pampus liggen.
    Ik moet toegeven dat die laatste meer met Amsterdam en de scheepvaart te maken heeft dan met eens schip an sich. En als ik dan toch een uitstapje maak: zwalken komt toch ook van de scheepvaart, toch?
     
  12. ThomasK Senior Member

    (near) Kortrijk, Belgium
    Belgium, Dutch
    INtussen ook nog gevonden : gehavend...
     
  13. ThomasK Senior Member

    (near) Kortrijk, Belgium
    Belgium, Dutch
    Ik heb alles zowat samengebracht per scheepsonderdeel en zo, en ik kan eventueel even nog deze selectie vermelden, waarbij het gaat om wat mensen op een schip doen of wat hen overkomt:

    [QUOTE]- stranden,
    - zwalpen, zwalken
    - anker (verankeren, voor anker gaan),
    - loodsen naar
    - op koers zijn
    - op kruissnelheid
    - uit koers raken,
    - voor Pampus liggen

    [/QUOTE]

    Iemand die mijn lijst wil, kan die gerust krijgen. Stuur een PM.
     
  14. ThomasK Senior Member

    (near) Kortrijk, Belgium
    Belgium, Dutch
    O ja, de zeiltaal nog even apart. Als ik de lijst volledig wil krijgen, dan kijk ik natuurlijk naar 'zeil' in het woordenboek, maar het gaat om de courantste...

     
  15. Beninjam Senior Member

    Belgium
    British English
    "aan lagere wal (ge)raken"
    "tegenwind krijgen/hebben"
     
  16. ThomasK Senior Member

    (near) Kortrijk, Belgium
    Belgium, Dutch
    O ja, op stapel staan. Die schaapjes hebben we niet op de wal; dus zullen we die hier maar niet vermelden...
     
  17. ThomasK Senior Member

    (near) Kortrijk, Belgium
    Belgium, Dutch
    Ik vind toevallig nog: in het huwelijksbootje stappen. En ook nog: schipperen!Opvallend:daarnaast het Duitse equivalent 'In den Ehehafen einlaufen' [in de huwelijkshaven binnenlopen]! Opvallend voor mij hoe in de ene uitdrukking het samen op reis gaan, op avontuur gaan misschien, benadrukt worden, en in het andere de stabiliteit... (Wil ik direct op All Languages gaan onderzoeken)
     
    Last edited: Jan 25, 2012
  18. ThomasK Senior Member

    (near) Kortrijk, Belgium
    Belgium, Dutch
    Op de klippen lopen stond er ook nog niet in, ook niet averij oplopen, een wrak, afstevenen, alle hens aan dek.

    (Het kraaiennest hoort er ook bij, maar komt niet zo vaak meer voor, denk ik. Ook nog: verstekeling. Maar die gebruiken we niet metaforisch, lijkt mij, dus horen ze niet in deze reeks thuis...)
     
  19. ThomasK Senior Member

    (near) Kortrijk, Belgium
    Belgium, Dutch
    Ik dacht plots aan termen die te maken hebben met bewegingen van het schip... Ik verwijs alleen naar de basistermen; de meesten van jullie kennen de uitdrukkingen wel (eventueel geven we ze nog):
     
  20. Timidinho Senior Member

    Rotterdam, The Netherlands
    Dutch [&] Cape Verdean Creole
  21. ThomasK Senior Member

    (near) Kortrijk, Belgium
    Belgium, Dutch
    Waw, heel mooi cadeau, maar dat kon ik niet weten, hé! Ken je nog zulke thematische lijsten? Ze zijn wel niet zo overzichtelijk (door al die uitleg), maar zeker indrukwekkend! Dank! --- Tot mijn verbazing staat er niks met 'zog' in, 'deinen' al evenmin. Ik denk dus echt niet louter aan zegswijzen, maar ook aan uitdrukkingen die eigenlijk wel met schepen te maken hebben...
     
  22. Timidinho Senior Member

    Rotterdam, The Netherlands
    Dutch [&] Cape Verdean Creole
    Ik zag wel iets over kielzog staan volgens mij.

    Lijst was toevallig eerste hit toen ik googelde op 'boot' + 'uitdrukking', dus ken zelf geen (andere) thematische lijsten.
     
  23. ThomasK Senior Member

    (near) Kortrijk, Belgium
    Belgium, Dutch
    Aaaarrrrrrhhhh, zo simpel kan het dus zijn... ;-)
     

Share This Page