1. The WordReference Forums have moved to new forum software. (Details)

Icelandic: case of a noun after "orð(ið)"

Discussion in 'Nordic Languages' started by Gavril, Oct 26, 2012.

Thread Status:
Not open for further replies.
  1. Gavril Senior Member

    English, USA
    Sæl,

    Since we talked about the case of nouns after nafn(ið) in a recent thread, I wondered if similar rules applied after orð(ið). For example, if you said,

    “The word hrollur can be used in many different contexts.”

    which of these two translations would be correct?

    1) Það er hægt að nota orðið hroll í ýmsum samhengjum
    2) Það er hægt að nota orðið hrollur í ýmsum samhengjum


    Or, what if you left out the word orðið? For ex., if you said,

    kviður is not a very common word compared to magi[Is it, by the way?]

    which of these translations would be correct?

    1) “kviður” er ekki mjög venjulegt orð samanborinn við “maga”.
    2) “kviður” er ekki mjög venjulegt orð samanborinn við “magi”.

    Another question that occurs to me is, should samanborinn be masculine (agreeing with kviður), or should it be neuter (agreeing with "(orðið) kviður")?


    Takk!
     
    Last edited: Oct 27, 2012
  2. Alxmrphi Senior Member

    Reykjavík, Ísland
    UK English
    Hi Gavril,

    One thing to check - what do you want to translate? You put a statement in English but two questions in Icelandic so I'm not sure if there's been a mix up and you want to ask it as a question or not? If you mean for it to be a statement you need to either put a það at the start or change the word order to be: orðið hrollur er hægt að nota...
     
  3. Gavril Senior Member

    English, USA
    The question was, which of those two Icelandic sentences (the one with hroll vs. the one with hrollur) would be the correct translation of the initial English sentence ("The word hrollur can be used in many different contexts")?

    Maybe my syntax in asking that question was a little confusing, so I just modified it. :)
     
  4. sindridah Senior Member

    Reykjavík
    Icelandic
    Judging by your English example I would say: Orðið hrollur er hægt að nota í ýmsum samhengjum, that would sound the most natural to me;D and your second question would be number 1;D
     
    Last edited: Oct 27, 2012
  5. Gavril Senior Member

    English, USA
    How about the following pairs of sentences -- which of the two would you use?

    1) Ég hef ekki heyrt orðið fnjóskur í mörg ár.
    2) Ég hef ekki heyrt orðið fnjósk í mörg ár.

    1) Orðið magi líkist (að merkingu) orðinu kviður.
    2) Orðið magi líkist (að merkingu) orðinu kviði.

    Takk
     
    Last edited: Oct 27, 2012
  6. Merkurius Senior Member

    Icelandic
    Sindridah is correct. But I'm going to explain why, since he goes by his feelings, which are completely correct!! ;)
    If you can change the sentence to „Það er hægt að nota hroll í ýmsum samhengjum
    but in your suggestions the correct phrase is „Það er hægt að nota orðið hrollur í ýmsum samhengjum.“
    -> Now you may ask why? It's because of the declension (I always say conjugation, from the word conjuguer in French).

    In your sentence „Það er hægt að nota orðið hrollur í ýmsum samhengjum.“ you have að nota which takes accusativus with it. But you have already conjugated the word „orðið“ so you use hrollur in nominativus.
    -----------
    In your second phrase
    Like Sindridah said, the answer is no. 1. Again because of the word which is conjugated. Samaborið við + noun in accusativus. -> „samanborðið við maga.“ but however we have „samanborið við orðið magi.
    ------------
    Once again we have look at he conjugation:
    sentences 1 and 2.
    1) Ég hef ekki heyrt orðið fnjóskur í mörg ár.:tick:
    2) Ég hef ekki heyrt orðið fnjósk í mörg ár.:cross:
    Aldready conjugated the word „orðið“ so you don't have to conjugate the other one.
    Note: the second one sounds correct so it's all right to use it in a conversation.

    sentences A) and B).
    Same as always. You have conjugated. So I'd put my money on A).

    Addtion
    I know that you usually see two word being conjugated together, but that's not the case here. Here we have two objects that are really not connected.
    For example ''Ég fór til Gunnars Jóns,'' or ''Ég keypti rauða kjólinn,'' or''ég hitti besta vin minn í gær''. Here we are working with another thing.
     
    Last edited: Oct 27, 2012
  7. NoMoreMrIceGuy Senior Member

    Kallinge, Sweden
    Icelandic
    Small nitpick:

    Common: Algengt
    Normal: Venjulegt
     
  8. Gavril Senior Member

    English, USA
    Hmm, so it's correct to say

    Ég hef ekki heyrt orðið fnjóskur í mörg ár.

    but

    Ég hef ekki heyrt nafnið Móheiði í mörg ár.


    Is this right?
     
    Last edited: Oct 28, 2012
  9. KarenRei Senior Member

    Kópavogur
    American English
    Hmmm.. afhverju eru „orðið“ og „fnjóskur“ ekki tengd? Vegna þess að „orðið“ er nafnorð? Þá er þetta ekki rétt?

    „Tónleika“ er þolfall.
     
  10. Merkurius Senior Member

    Icelandic
    Fyrst ætla ég að svara Gavril.


    If you're meaning Móheiði as in heiðin that is called Móheiði, then yes. If you are talking about the name of Móheiður, then no.
    Ég hef ekki heyrt nafnið í mörg ár. But you then put in the name Móheiður -> Ég hef ekki heyrt nafnið Móheiður í mörg ár.

    What I think is confusing you here is the previous thread that I answered where you asked „Getur átt við...“ This is a different meaning. It depends on the context whether you conjugate the noun or not. I would also like to quote what I said in the previous thread:
    So it depends on the meaning, words etc. that are in the sentence whether you put the name in nom. or acc. You can't create a one rule for all! It's not like that in any language that has conjugation in nouns f.x. Latin (even though it's a bad example.) -> Do not confuse oranges with apples and vice versa.
    ------
    KarenRei.

    Nei, það er alls ekki það sem ég er að meina hér.
    Auðvitað eru orðin tengd, en þau eru ekki háð hvort öðru eins og „blár kjóll“ eða „Prinspóló tónleikar.“ Það sem við erum að sýna hér er að setningin hún getur virkað án orðisins t.d.A: „Ég hitti Ramónu áðan“ þá svara B: „Vá ég hef ekki heyrt nafnið í mörg ár!“ En við setjum inn nafnið í nf. til að sýna leggja áherslu á það. „Vá hvað ég hef ekki heyrt nafnið Ramóna í mörg ár!“

    Þú getur ímyndað þér að við erum að sýna nafnið og við viljum ekki beygja það til að rugla hinn, svo þetta er eins konar sýnidæmi, í setningunni, sem er í nf!

    Þetta er dæmi um að hljóma rétt en samt vera rangt. Tökum sem dæmi söngkonuna Sigríði Thorlacius.
    Eða jafnvel Sigur Rós
    Þú myndir aldrei segja „Ég fór á Sigur Rós tónleika“ eða „ég fór á Sigríði Thorlacius tónleika.“
    Í raun er réttAST að segja „Ég fór á tónleika Sigur Rósar“ og auk þess „Ég fór á tónleika Prinspólós“ Kannski getur verið að þú sért að hugsa of mikið á ensku „I went to an AC/DC concert.“ En af hverju maður segir ekki „ég fór á Prinspólós tónleika“ get ég ekki svarað. Hljómar kannski illa?
     
    Last edited: Oct 28, 2012
  11. Merkurius Senior Member

    Icelandic
    Sendist inn tvisvar. Lesið fyrir ofan.
     
  12. Alxmrphi Senior Member

    Reykjavík, Ísland
    UK English
    Mér finnast dæmin þín mjög skýrandi og hjálpsöm fyrir mann að átta sig á þessu.
    :)
     
  13. Gavril Senior Member

    English, USA
    Because we're talking about "nafnið" again, I responded to your post on the other thread ("Icelandic: case of a noun after nafn(ið)").

     
  14. KarenRei Senior Member

    Kópavogur
    American English
    Takk fyrir svarið. En ég bjó ekki til þetta dæmi. Mér sýnist að fólk talar svona oft og ekki bara um tónleika. T.d. ég hef séð „rósmarín kjúklingur“ en aldrei „kjúklingur rósmaríns“.
     
  15. Merkurius Senior Member

    Icelandic
    KarenRei.
    Þetta tilheyrir öðrum þræði. Ég mæli með því að þú búir hann til en til að svara spurningunni þinni stutt og því miður fremur óljóst.
    Svar: Það er rétt hjá þér að við segjum aldrei „kjúklingur rósmaríns.“ Að segja „Rósmarín kjúklingur“ er rétt.
     
  16. KarenRei Senior Member

    Kópavogur
    American English
    Ef ég skil þennan þráð rétt þá þú ert að segja að „rósmarín kjúklingur“ fast viðurlag og „Prinspóló(s) tónleikar“ er laust viðurlag (jafnvel þótt óþekkti maðurinn sem bjó dæmið til er ekki sammála ;) ), og það er aðeins hægt að vita hverskonar viðurlag svona orðasamband er með reynslu?
     
  17. Gavril Senior Member

    English, USA
    Í tilviki nafnliðsins "rósmarín kjúklingur" ég held að greinarmunurinn fastur/laus gildi eins og þú segir, en ég veit ekki hvort viðurlag sé hér rétt orðið né hvort sömu reglurnar gildi hér eins og gilda um viðurlög.

    Eins og Merkurius sagði (í færslu #10), í nafnliðinum "rósmarín kjúklingur", orðið "rósmarín" er háð orðinu "kjúklingur": ef þú tækir burt hvort orð, merkingin breytist. Hins vegar í tilvikum eins og "orðið fnjóskur", "nafnið Móheiður" osvf., bæði orð eru jafngild, og þess vegna (ef ég hef rétt skilið) þessir nafnliðir eru kallaðir viðurlag.

    Í ensku er notað orðið "compound" um nafnliðum eins og rósmarín kjúklingur (sumir myndi kalla þann "loose compound" því að það er bil á milli orðanna), en ég veit ekki hvort sé notað samsett orð um slík tilvik á íslensku.
     
    Last edited: Oct 31, 2012
  18. KarenRei Senior Member

    Kópavogur
    American English
    Hmm..

    "Ég fer á tónleika"
    "Ég fer á Prinspóló tónleika"

    Merkingin breytist ekki. Þess vegna af hverju er "Prinspólo" ekki fast?
     
  19. Alxmrphi Senior Member

    Reykjavík, Ísland
    UK English
    Hate to do this but can we bring this back to English for a tiny moment just because I am not sure at all what is going on any more here. :eek: The whole appositive thing has nothing to do with the concert example and neither being loose or fixed. As Merkurius said it's something that sounds right but is technically wrong. It should be in the genitive case but given it's a foreign word it's an extremely likely candidate to be susceptible to what's called eignarfallsflótti, which is exactly (what I believe) to be going on here given the fact it's not an "Icelandic" word.
     
  20. KarenRei Senior Member

    Kópavogur
    American English
    Gerðu svo vel að gera þetta ekki aftur. Ef þú ert með spurningu þá spyrðu mig. Ég tala ekki ensku. Ég kann ensku en tala hana ekki, a.m.k. við fólk sem kann íslensku. Ef ég segi eitthvað rangt þá gerðu svo vel að leiðrétta mig í staðinn fyrir að skipta um tungumál.

    Það skiptir ekki um máli hvort nafnið hljómsveitanna sé enskt eða íslenskt, fólk segi oft "fer á (þólfall-hljómsveit-nafn) tónleika" eða svona. Prófarðu Google. Leitarðu að "Sykur tónleikar" (146 niðurstöður) og "Tónleikar Sykurs" (0 niðurstöður). Sykur er íslenskt orð. Eða kannski "Jónas Sigurðsson tónleikar" (47 niðurstöður) miðað við "Tónleikar Jónasar Sigurðssonar" (0 niðurstöður).

    Tala flestir rangt?

    Og af hverju er það rétt að segja "rósmarin kjúklingar"? Merkurius skrifaði, "Það er rétt hjá þér að við segjum aldrei „kjúklingur rósmaríns.“ " En af hverju?
     
  21. Gavril Senior Member

    English, USA
    Réttara væri (held ég) að segja að sumt fólk skrifar rangt, ekki að þeir tala rangt. Rangt er að setja bil á milli orðanna :)cross:"rósmarín kjúklingur", :cross:"sykur kex"), rétt er að búa til samsett orð ("rósmarínkjúklingur", "sykurkex").

    Það er ekki rétt, ætti að vera "rósmarínkjúklingar" (eins og Sindridah skrifaði í öðrum þræði), án bilinu.
     
    Last edited: Nov 19, 2012
  22. KarenRei Senior Member

    Kópavogur
    American English
    Takk fyrir það - það passar vel. :) Ég sá ekki þetta í öðrum þræði.

    Hvað segirðu um tónleika? Þessi munur getur ekki verið að fólk gleymir bili.
     
  23. Gavril Senior Member

    English, USA
    Ég er ekki viss um þetta. Í öllum dæmum (til þessa) sem fjalla um tónleika -- Sykur / Jónas Sigurðsson -- orðin/nöfnin hafa ekkert viðskeyti: þau enda ekki á -ur eða annað viðskeyti sem merkir nefnifall/þolfall/o.s.frv.

    Þess vegna orðin breytast ekki þegar samsett orð (t.d. Sykurtónleikar) er búið til: þó fólk mætti skrifa þetta sem tvö orð (Sykur tónleikar), það er enginn mikilvægur munur á framburðinum.

    Til samanburðar ef rætt væri um nafn/orð sem endar á viðskeytið -(u)r, sem merkir nefnifallið-- t.d. ef það væri tónlistarmaður sem heitir "Hrólfur Már" -- ég held að hægt væri ekki að segja, t.d., :cross:Ég fór á Hrólfur Már tónleika. Heldur myndi fólk segja Ég fór á Hrólfs Más tónleika eða svipað.

    Vonandi munu Íslendingarnir staðfesta hvort það sem ég skrifa hér sé rétt eða ekki.
     
    Last edited: Nov 20, 2012
  24. Merkurius Senior Member

    Icelandic
    Gavril þú hefur rétt fyrir þér, það á að vera eitt orð: rósmarínkjúklingur

    Í raun myndi ég sjálfur aldrei segja Ég fór á Hrólfs Más tónleika heldur myndi ég segja: Ég fór á tónleika með Hrólfi Má.
    (Sama gildir með Sigríði Thorlacius => ég fór á tónleika með Sigríði Thorlacius).Til að sýna fram á skothelt dæmi þá gæti ég notað Björk Guðmundsdóttur... ég hef aldrei heyrt Ég fór á Björk tónleika.. maður myndi hins vegar segja Ég fór á Bjarkar tónleika eða Ég fór á tónleika með Björk.Athugið t.d. það sem stendur á midi.is
    „Upplifum ógleymanleg augnablik á glæsilegum jólatónleikum Frostrósa (ef.) 2012.“Hins vegar ef þið ætlið að halda þessum umræðum þá bið ég ykkur, líkt og ég hef gert áður, um að hefja nýjan þráð. Þetta er byrjað að vera ruglingslegt og við erum komin langt frá umræðuefninu.Bestu kveðjur,
    -M-
     
  25. KarenRei Senior Member

    Kópavogur
    American English
    Þakka ykkur fyrir :)
     
  26. Wilma_Sweden

    Wilma_Sweden Moderatös

    Lund, Sweden
    Swedish (Scania)
    Closed pending moderation. Multi-topic.
     
Thread Status:
Not open for further replies.

Share This Page