1. The WordReference Forums have moved to new forum software. (Details)

Ik keek haar in de ogen.

Discussion in 'Nederlands (Dutch)' started by triptonizer, Aug 30, 2013.

  1. triptonizer Senior Member

    Ghent - Belgium
    Nederlands - België
    Zijn de volgende zinnen correct Nederlands?

    Ik keek haar in de ogen.
    Een vochtige hagedis liep hem over de hand.

    Hoe zou je haar, hem grammaticaal benoemen? Zijn het twee voorbeelden van eenzelfde fenomeen? Zijn het misschien bezitsdatieven?

    Kan je de zinnen zonder betekenisverlies vervangen door:

    Ik keek in haar ogen.
    Een vochtige hagedis liep over zijn hand.

    Volgens mij kan het alleen met lichaamsdelen.

    Hij bracht haar auto terug.
    en niet: hij bracht haar de auto terug.

    Bedankt!
     
  2. Peterdg

    Peterdg Senior Member

    Belgium
    Dutch - Belgium
    Volgens mij is dat gewoon een MV.

    En, "hij bracht haar de auto terug" is volgens mij gewoon goed.
     
  3. Sjonger Senior Member

    Netherlands
    Dutch - Netherlands
    Ik vind in beide gevallen de alternatieve zinnen (waarvan triptonizer vraagt of die tot betekenisverlies leiden beter.

    In Nederland zou alleen een oogarts zeggen: 'Ik keek in haar ogen'
    'Ik keek haar in de ogen' is gebruikelijker.

    Bij de hagedis zeg je in Nederland niet '... liep over zijn hand', en niet 'liep hem over de de hand'.
     
  4. triptonizer Senior Member

    Ghent - Belgium
    Nederlands - België
    Dag Peter

    Het zijn allemaal indirecte objecten in ruime zin, maar de definitie van MV die ik meestal tegenkom, is veel restrictiever (bij werkwoorden van geven/onthouden en van communicatie, steeds mogelijk te omschrijven met "aan").

    Intussen vond ik dit. Het voorbeeld van de oogarts van Sjonger is interessant. Het geeft mijns inziens aan dat bij 'Ik keek haar in de ogen' een extra betekenisnuance wordt toegevoegd: het zijn haar ogen + zij als persoon wordt erdoor geaffecteerd (door in haar ogen te kijken keek ik ook naar haar).

    'H
    ij bracht haar de auto terug' is toch wel heel iets anders. 'Haar' is volgens mij hier belanghebbend voorwerp (te omschrijven met "voor": hij bracht de auto terug voor/ten bate van haar, zonder voorzetsel blijkbaar enkel "regionaal, in België"). Het hoeft zelfs niet haar eigen auto te zijn: 'hij bracht [voor] haar de auto van haar ladderzatte vriendje terug' (vergelijk: hij keek haar in de ogen van haar vriendje' :cross:).
     
  5. Jogou Junior Member

    Dutch
    volgens mij is de auto bij "hij bracht haar auto terug" echt en alleen eigendom van de vrouw waar de auto naar toe gebracht wordt.
    Bij "hij bracht haar de auto terug" hoeft dit niet zo te zijn, maar hat kan wel...
     
  6. ThomasK Senior Member

    (near) Kortrijk, Belgium
    Belgium, Dutch
    Prima toevoeging, Triptonizer: belanghebbend voorwerp lijkt mij ook de enige mogelijkheid, zoals op onzetaal.nl wordt aangegeven en geïllustreerd - met courante voorbeelden, zoals iemand tegen de borst stoten, enz. Daar lijkt een alternatief met bezittelijk voornaamwoord fout.

    Maar het ogen-voorbeeld zou ik ietwat anders interpreteren: iemand in de ogen kijken is geregeld niet echt letterlijk te interpreteren, maar lijkt iets te betekenen als: de confrontatie aangaan, of minstens iemands bedoelingen proberen te lezen. Het is dus inderdaad een meer dan medisch gebeuren, heeft er m.i. zelfs niets mee te maken. Nee? --- *Hem over de hand lopen lijkt mij erover ;-). Het heeft immers geen enkele figuurlijke betekenis. Het is iets anders als ik aan iemand voor de voeten lopen denk...

    O ja, het lijkt mij te kloppen dat het alleen met lichaamsdelen kan. Ik dacht wel dat het in de buurt komt van ondervindend voorwerp.

    Voor gevorderde studenten Nederlands zou het interessant zijn over een lijst te beschikken van zulke 'fysieke' uitdrukkingen met belanghebbend voorwerp. Ik dacht aan:
    - het water stond hem aan de lippen,
    - het water komt hem in de mond
    - de moed zakte hem in de schoenen
    [ho maar, geen lichaamsdeel !]
    - iemand iets ten laste leggen...
    Ik ben wel niet helemaal zeker of dit nog BV's zijn. De lijst zelfs lijkt mij wel interessant, en ook dat gebruik van pronomina...
     
    Last edited: Sep 23, 2013

Share This Page