1. The WordReference Forums have moved to new forum software. (Details)

kolor i barwa

Discussion in 'Polski (Polish)' started by vianie, Jun 21, 2013.

  1. vianie Senior Member

    Slovak
    Cześć, Polacy. Znalazłem w necie kilka obiektywnych informacji na ten temat, ale.. Możecie mi proszę powiedzieć, co Wy tu na forum sobie wyobrażacie pod pojęciami kolor i barwa, jaką różnicę między nimi widzicie? Dzięki z góry
     
  2. Thomas1

    Thomas1 Senior Member

    polszczyzna warszawska
    Różnic może być wiele, bo słowa mają różne znaczenia i czasami używa się ich w różnych sytuacjach. Mógłbyś podać zdanie i kontekst, w którym występują/chcesz użyć oba słowa?
     
  3. BezierCurve Senior Member

    Kontekst na pewno by pomógł. Osobiście uważam kolor za pojęcie szersze od barwy, ale to tylko w odniesieniu do optyki.
     
  4. vianie Senior Member

    Slovak
    Nie mam z nimi nic konkretnego do rozwiązania. Raczej mnie interesuje ich różnica w ogóle, jako taka. Bo nie wiem, czy chodzi o dwa prawdziwe synonimy, czy każde z nich ma swoją własną funkcję semantyczną, i tak dalej i tak podobnie. Nie znam po prostu ich wzajemną relację.
     
  5. BezierCurve Senior Member

    Z mojego doświadczenia (głównie z programami do obróbki grafiki) najczęściej słowem barwa określa się bądź to położenie na widmie (np. żółta, zielona, niebieska), bądź podstawową własność koloru w danej palecie (brązowa, biała, różowa).

    Natomiast sam kolor posiada tam zwykle dodatkowe właściwości (jasność, nasycenie), np. kolor blady jasnoniebieski, intensywna ciemna czerwień itp.

    Oczywiście, istnieje też trochę przykładów, że tak powiem, synestetycznych, nie dotyczących optycznej natury tego pojęcia (kiedy np. mówimy o "barwie głosu", "zabarwieniu emocjonalnym" itp.).
     
  6. Ben Jamin Senior Member

    Norway
    Polish
    Kolor i barwa to w zasadzie synonimy. Różnice polegają na "uzusie", czyli użyciu, czyli idiomatyce.
    Barwa ma szereg specjalnych zastosowań, gdzie słowa kolor zwyczajowo się nie używa, chociaż można by było, na przykład: barwy ochronne, barwy sztandaru, barwy jesieni, itp. Oba słowa są pochodzenia obcego (lacina i niemiecki). Żadne słowo słowiańskie nie zachowało się w języku polskim.
     
  7. Katatoniczka New Member

    Poland
    Polish
    Z tego co słyszałam są dziedziny, w których się te słowa rozróżnia znaczeniowo, natomiast w języku potocznym i nietechnicznym używa się ich raczej jako równoznaczne, przynajmniej w moim otoczeniu.
     
  8. kokosz1975 Junior Member

    polski
    Według mnie, różnice w użyciu tych słów wynikają głównie z rejestru językowego. Kolor- rejestr niższy, barwa- wyższy.
     
  9. Ben Jamin Senior Member

    Norway
    Polish
    Spróbuj zrobić listę, która to potwierdzi.
     
  10. kokosz1975 Junior Member

    polski
    Żadnej listy nie zrobię;). Spróbuj zrozumieć te przykłady.:)

    1:
    A do B( b jak berbeć): Jakiego koloru jest to autko ?
    B: Zielone, tatusiu.

    2:
    P do A ( P jak profesor jakiegoś tam liceum) A- to licealistka.

    P: Jakiej barwy jest twarz tancerki z tego obrazu?
    A: Twarz tej tancerki jest zielonkawa.

    Oczywiście użycie słowa "kolor" w drugiej sytuacji też jest możliwe (być może profesor ma słabszą grupę:D ). Natomiast użycie słowa "barwa" w sytuacji pierwszej, to znaczy do małego dziecka, świadczy o...- no w sumie nie wiem o czym świadczy- przerost ambicji rodziców, rodzice niepolskojęzyczni ????

    Pozdrawiam:)
    kokosz
     
  11. Ben Jamin Senior Member

    Norway
    Polish
    Najpierw chciałbym przypomnieć zasady tego forum, które wymagają od uczestników uprzejmości i szacunku w zwracaniu się do siebie. Uwagi w tonie pogardliwym są niedopuszczalne.

    Następnie chcę przejść do samego tematu dyskusji. Pogląd, że słowa kolor i barwa należą do różnych rejestrów języka uważam za wart dyskusji, lecz argumenty, których używasz są dla mnie nieprzekonujące.
    Słowo barwa ma długą historię w języku polskim, zostało zapożyczone z niemieckiego farbe w XV wieku, i przez długi czas było głównym słowem używanym w tym znaczeniu. Utworzono od niego liczne wyrazy pochodne, jak barwić, barwnik, zabarwienie, wybarwiać, zabarwiać, odbarwiać, itp. Słowo kolor, przyjęło się dużo później (chociaż znane było ludziom wykształconym w łacinie już od bardzo dawna). Nie mam w tej chwili dostępu do moich słowników etymologicznych), ale prawdopodobnie zaczęto je używać powszechnie dopiero na przełomie XIX i XX wieku, i szybko wyparło słowo barwa w języku potocznym. Słowo barwa nabrało zabarwienia (!) lekko archaicznego, i używane jest obecnie głównie w języku literackim, poetyckim, oraz w utartych zwrotach. Oprócz tego różne zamknięte środowiska techniczne nadały temu słowu swoje własne zdefiniowane znaczenia. Pomimo to użycie słowa „barwa” zamiast „kolor” nie jest zarezerwowane ani dla żadnego socjolektu ani dla rejestru językowego. Nie występuje żadna silna opozycja rejestrów między tymi słowami, taka jak na przykład pomiędzy „spieprzaj dziadu” i „będzie pan uprzejmy stąd odejść”. Użycie słowa barwa nie spowoduje konsternacji w zwykłej rozmowie prywatnej (tak jak by to uczynił np zwrot „udaję się na spoczynek” powiedziany bez mrugnięcia okiem, ani użycie słowa kolor nie spowoduje krytyki za używanie plebejskiego słownictwa na sesji Polskiej Akademii Nauk).

    A teraz przejdźmy do argumentów przedstawionych w Twojej wypowiedzi. Pierwszy argument
    „...przerost ambicji rodziców, rodzice niepolskojęzyczni ????” jest na tyle wyszukany, co nieprzekonywujący. Z tego że jakieś słowo jest rzadziej używane wyciągać wniosek, że użycie go w rozmowie z dzieckiem jest czymś nienormalnym to chyba świadczy o zapędzeniu się we własne zacietrzewienie. Natomiast przykład z profesorem gimnazjalnym, który wzdraga się przed użyciem słowa kolor wobec „normalnych uczniów”, i rezerwuje je dla tępaków, to czysta konfabulacja.
     
  12. kokosz1975 Junior Member

    polski
    Jeżeli poczułeś się urażony moją wcześniejszą wypowiedzią to przepraszam.

    Przykro mi, że nie przekonały Cię moje argumenty.
    Jak słusznie zauważyłeś, słowo barwa oprócz użycia technicznego, występuje głównie w rejestrach wyższych. W języku potocznym słowo "barwa" częściej zamieniane jest na "kolor". Rozmowa dwóch koleżanek: a) Kupiłam samochód. b)Jakiej barwy?) według mnie brzmi nienaturalnie. Zgadzam się, że nie spowoduje u mnie konsternacji, ale lekkie zdziwienie- tak.
     
  13. Ben Jamin Senior Member

    Norway
    Polish
    Dziękuję, doceniam.

    Nie trzeba brać wszystkiego emocjonalnie. Raz ktoś da się przekonać, raz nie, z tym trzeba umieć się pogodzić.

    Twój pierwsz przykład dotyczący mówienia do dziecka jest w zasadzie całkiem dobry, ale argument jest zbyt radykalnie sformułowany.
    Twój przykład z profesorem liceum nie zgadza się po prostu z moim doświadczeniem. Nigdzie nie spotkałem się z takim rozróżnianiem słów barwa i kolor. Słowo kolor używa się zarówno w wysokich jak i niskich rejestrach mowy. Nie można więc mówić o opozycji rejestrów dla tych dwóch słów.
    A oto przykład dwóch słow które rzeczywiście należą do silnie przeciwstawnych rejestrów: giczoł i kończyna dolna.
     
  14. vianie Senior Member

    Slovak
    Wybaczcie mi moją długszą absencję, dobrzy forumerzy. Tymczasem na was nie zapomniałem a doceniam odpowiedzi od wszystkich. Michal
     
  15. Thomas1

    Thomas1 Senior Member

    polszczyzna warszawska
    Może nacechowanie tych słów zależy też od języka, w jakim się ich używa. W codziennym języku mówionym moim zdaniem "kolor" to słowo neutralne, podczas gdy "barwa" wysublimowane. Zaryzykowałbym stwierdzenie, że "barwa" postrzegane jest jako słowo należące do wysokiego rejestru (mam na myśli język ogólny, którym posługują się na co dzień Polacy). Na przykład:
    Jakiego koloru masz samochód?
    Jakiej barwy masz samochód?
    (Nie wiem, czy w rozmowie ze znajomym ktoś użyłby tego słowa.)

    Wydaje mi się, że tu widać bardziej różnicę, bo "giczoł" (nawiasem mówiąc, moje pokolenie używa(ło) zmienionej wersji "gica") należy do potocznego języka. Odznacza się pospolitością i nacechowaniem pogardliwym. Jeśli chodzi o "kończynę dolną", to słowo jest ograniczone praktycznie do wąskiego grona specjalistów, którzy posługują się naukowymi terminami.
     
  16. Ben Jamin Senior Member

    Norway
    Polish
    Piszesz w dużym stopniu to samo co ja. "kolor" nie należy do "rejestru niskiego". Istnieje i funkcjonuje we wszystkich rejestrach. Barwa natomiast jest nie tyle słowem z rejestru wysokiego, gdyż nie jest w nim obowiązkowe, lecz raczej ma wyspecjalizowane związki frazeologiczne, utarte wyrażenia, w których się używa,oprócz tego ze jest lekko archaiczne.
     

Share This Page