Privacy, drone: uitspraak van r

Discussion in 'Nederlands (Dutch)' started by Lamperouge, Feb 12, 2014.

  1. Lamperouge

    Lamperouge Senior Member

    Belgium
    French
    Hallo, ik zou willen weten hoe het zit met de uitspraak van de r in vreemde woorden uit het Engels, zoals bv. privacy, drugs en drone. Moet je een gewone Nederlandse r produceren (zoals in praten en draad) of de r eerder op zijn Engels uitspreken?
     
  2. Brownpaperbag

    Brownpaperbag Senior Member

    Terni, Italy
    Dutch (Netherlands)
    De meeste mensen zullen geneigd zijn een Engelse r uit te spreken.
     
  3. bibibiben

    bibibiben Senior Member

    Amsterdam
    Dutch - Netherlands
    Alleen woorden die nog heel vreemd aanvoelen, spreek ik met een Engelse r uit. Drone is zo'n woord. Toch heb ik al de neiging om ook dat vrij nieuwe woord wat meer te gaan vernederlandsen, moet ik erbij zeggen.

    Als een Engels woord al lange tijd geleden in het Nederlands is opgenomen, geef ik er een Nederlandse uitspraak aan. Een goed voorbeeld is drugs. Ik denk dat de meeste mensen dat woord inmiddels uitspreken als [dʀʏks] of [drʏks]. Een volledig Engelse uitspraak als [dɹʌgz] zou hopeloos geaffecteerd overkomen.

    Eigennamen (Raleigh, Richard Pryor, Red Sox ...) zal ik vrijwel nooit met een Nederlandse r uitspreken. Die zullen ook de meeste native speakers waarschijnlijk wel beschouwen als niet behorend tot het Nederlands. En dan doe je toch je best om zulke woorden zo Engels mogelijk te laten klinken.
     
  4. Lamperouge

    Lamperouge Senior Member

    Belgium
    French
    Bedankt. :)
     
  5. marrish

    marrish Senior Member

    اُردو Urdu
    ''Privacy'' is van belang voor mij en het is nog niet besproken, kan iemand vertellen hoe de 'r' dient te worden uitgesproken? Is dit woord nog niet geassimileerd?
     
  6. Peterdg

    Peterdg Senior Member

    Belgium
    Dutch - Belgium
    Ik spreek een Engels woord uit met de Engelse "r" als de rest van het woord ook uitgespreoken wordt zoals in het Engels. Dat is met "privacy" het geval. Wanneer ik "drugs" zeg, dan spreek ik dat uit met een uitgesproken Nederlandse "r", maar ook de rest van het woord is vernederlandst: d.w.z. de "u" klinkt als een Nederlandse "u" en niet als de Engelse "u" in het Engelse "drugs".
     
  7. bibibiben

    bibibiben Senior Member

    Amsterdam
    Dutch - Netherlands
    Ik denk dat er over de uitspraak van het woord privacy niet echt consensus bestaat.

    Privacy uitgesproken met [ɹ]:

    ....
    Privacy uitgesproken met een andere foneem dan [ɹ]:

    .....
    In een eerdere post zei ik dat ik zelf al geneigd ben om een nog vrij vreemd aanvoelend woord als drone in de uitspraak te vernederlandsen. Het zal dus wellicht geen verbazing wekken dat ik ook privacy, een woord dat al geruime tijd geleden in het Nederlands is opgenomen, eerder zal uitspreken als het Nederlandse [pʀaːivəsi] dan als het Engelse [pɹaɪvəsi:] of [pɹaɪvəsɪ].

    Het is waarschijnlijk al eerder op Wordreference gezegd: er zijn in het Nederlands veel uitspraakmogelijkheden van de r (zie ook: http://nl.wikipedia.org/wiki/Uitspraak_van_de_r_in_het_Nederlands). Of je je r nou rolt, brouwt of laat vloeien, begrepen word je toch wel. Al moet ik eraan toevoegen dat een uitspraak van de r die afwijkt van wat je gesprekspartner gewend is, niet altijd goed valt. Sommigen gruwen bijvoorbeeld van de zogeheten Gooise r.
     
    Last edited by a moderator: Feb 22, 2014
  8. YellowOnline

    YellowOnline Senior Member

    Berlin, Germany
    Dutch - Belgium
    Met bibibiben: hier is niet echt consensus over, alleen al omdat er zoveel regionale verschillen zijn in de uitspraak van de r. Ik denk wel dat in de gebieden met een rol-r als norm ook deze r gebruikt wordt voor woorden die helemaal vernederlandst zijn, maar de Engelse 'r' voor de woorden waar duidelijk is dat het leenwoorden zijn. Een woord als 'drugs' wordt dan met een rol-r uitgesproken; een woord als 'privacy' een gehemelte-r. Het woord 'drone' is zo recent dat de meeste mensen het volgens mij met een gehemelte-r uitspreken, maar het is wel een woord dat potentieel heeft om een rol-r te krijgen. De -y uitgang van 'privacy' maakt het moeilijker voor dat woord om te verbergen dat het een leenwoord is.
     
  9. bibibiben

    bibibiben Senior Member

    Amsterdam
    Dutch - Netherlands
    Drugs en drone zien er qua spelling net zo goed als leenwoorden uit. En qua uitspraak gaat drugs meer in tegen het Nederlandse taaleigen dan privacy. Toch is de uitspraak van drugs volledige vernederlandst geraakt. Mogelijk omdat drugs, zeker in de volksmond, net iets frequenter gebruikt wordt dan privacy? Nou ja, als de NSA, NSO, AIVD, MIVD, MI5 etc. maar flink doorgaan met het aftappen en spioneren van burgers en het uitwisselen van hun gegevens, kan het zijn dat privacy zo vaak over de tongen gaat rollen, dat de alveolaire approximant [ɹ] alsnog definitief het veld gaat ruimen voor de alveolaire tril [r], uvulaire tril [ʀ], stemhebbende uvulaire fricatief [ʁ], stemloze uvulaire fricatief [χ] of welke andere r-achtige klank de spreker in Nederland of België graag gebruikt. Wie weet.
     
  10. YellowOnline

    YellowOnline Senior Member

    Berlin, Germany
    Dutch - Belgium
    Hangt er vanaf hoe u het uitspreekt natuurlijk :) Mijn fonetische spelling is op zijn zachtst gezegd verroest, maar ik zal het anders proberen illustreren. In België wordt dit over alle dialecten heen uitgesproken zoals het gespeld wordt; waarbij ik moet benadrukken dat de 'g' uitgesproken wordt zoals in 'weg', 'erg', enz. Dat strookt volledig met de te verwachten uitspraak in het Nederlands denk ik. In Nederland daarentegen hoor ik zeer vaak - en dat is misschien waar u naar verwijst - dezelfde uitspraak behalve de 'g' die door een Engelse g vervangen wordt (zoals in 'great', 'gulf', enz.).
     
    Last edited: Feb 23, 2014
  11. bibibiben

    bibibiben Senior Member

    Amsterdam
    Dutch - Netherlands
    Praten wij nu langs elkaar heen?

    Het Engels is een taal waarin morfemen op stemhebbende obstruenten kunnen eindigen. Als gevolg daarvan wordt de klinker die voorafgaat aan deze consonanten ook enigszins verlengd. Deze verschijnselen zijn wezensvreemd aan het Nederlands. Drug en drugs zijn dus in fonetisch opzicht on-Nederlandser dan privacy, waarvan het enige echt vreemde element de alveolaire approximant [ɹ] is. Een stelling als zouden woorden die vreemder klinken, zich meer verzetten tegen vernederlandsing van de uitspraak, laat onverklaard waarom juist drugs in de uitspraak sterk vernederlandst is geraakt (inclusief vervanging van [ɹ] door een algemener gebruikte foneem), terwijl dat voor privacy in mindere mate geldt. Alleen de [ɹ] hoeft in dat woord vervangen te worden, maar toch wordt dat niet massaal gedaan.

    Het lijkt me nog steeds waarschijnlijker dat gebruiksfrequentie bepalender is voor de mate waarin een woord vernederlandst wordt. Neem bijvoorbeeld de woorden race en rally. Race wordt velen malen meer gebruikt dan rally. Het komt veelvuldig in samenstellingen voor, zelfs in woorden van eigen bodem (zoals racekak). Rally is daarentegen meer een vreemde eend in de bijt gebleven. Het interessante nu is: er is vrijwel geen spreker meer te vinden die race nog met een [ɹ] uitspreekt, terwijl het veel minder gebruikte rally door een zeer groot aantal sprekers nog steeds met een [ɹ] wordt uitgesproken.
     
    Last edited: Feb 23, 2014

Share This Page