Spółgłoski zwarto-szczelinowe

Discussion in 'Polski (Polish)' started by Ben Jamin, Sep 7, 2012.

  1. Ben Jamin Senior Member

    Norway
    Polish
    Czy ktoś z was interesuje się fonetyką? Czytając Wikipedię znalazłem dziwne rzeczy, zwłaszcza na temat spółgłoski ‘cz’ Porównajcie ustępy skopiowane z angielskiej i z polskiej Wikipedii:
    Wikipedia angielska (tłumaczenia na polski: wg Wikipedii)
    1. Voiceless postalveolar affricate (Spółgłoska zwarto-szczelinowa zadziąsłowa bezdźwięczna): English ch, Italian ci, ce, German tsch, Hungarian cs, Spanish ch
    2. Voiceless retroflex affricate (Spółgłoska zwarto-szczelinowa retrofleksyjna (?) bezdźwięczna): Polish cz (!), Slovak č, Mandarin zh (!)

    Wkipedia polska
    Z listy afrykat:
    [t͡ʃ] - zadziąsłowa bezdźwięczna - polskie cz, angielskie ch, czeskie č
    Po pierwsze słuchając własnej wymowy i innych Polaków nijak nie mogę się dosłuchać tej zwarto-szczelinowości. Dla mnie polskie ‘cz’ brzmi dokładnie tak samo zwarte jak i ‘t’.
    Po drugie: opis polskiego cz jako spółgłoski retrofleksyjnej, równej chińskiemu ‘zh’ brzmi jak kompletna bzdura.
    Po trzecie: polska Wikipedia traktuje polskie ‘cz’ i angielskie ‘ch’ jako tę samą spółgłoskę, podczas gdy angielska Wikipedia jako dwie różne. (To ostatnie uważam za słuszne).
    Jakie jest wasze zdanie na ten temat?
     
  2. BezierCurve Senior Member

    To wszystko trochę umowne jest... Co do zwarto-szczelinowości, dla porównania spróbuj minimalnie wydłużyć "t" a następnie "cz", nieszczelinowość "t" powinna dać się we znaki.

    Retrofleksyjno
    ść - tak. Chińskie "zh" z pewnością jest dużo bliżej niż angielskie "ch", chociaż nie mam dokładnego pojęcia jak blisko. Próbowałem kilka razy wyjaśniać różnice między polskim "sz"/"cz" i angielskim "sh"/"ch" i to właśnie zawinięcie języka do tyłu pozwoliło tym osobom na zbliżenie się do polskiej wersji.

    Traktowanie "cz" jako tej samej spółgłoski co angielskie "ch" to chyba grubsze nadużycie.
     
  3. Ben Jamin Senior Member

    Norway
    Polish
    Muszę powiedzieć, że nigdy nie słyszałem polskiego /cz/ w wersji retrofleksyjnej. Sam wymawiam zawsze z końcem języka poniżej jego reszty. Posłuchajcie zresztą prawdziwego chińskiego /zh/!
    Różnica między polskim /cz/ a angielskim /ch/ polega moim zdaniem na tym, że polska społgłoska jest zwarta, a angielska zwarto-szczelinowa.
    Polskie /cz/ nazwałbym społgłoską zwartą, z potencjałem zwarto-szczelinowości. W nagłosie (czekać) i w międzygłosie (oczy) wmawia się normalnie jako społgłoska zwarta. W wygłosie (miecz) i w połączeniu z niektórymi spółgłoskami (człowiek, boczny) ma tendencję do lekkiej zwarto-szczelinowości, ale nigdy tak daleko jak angielskie /ch/. W niestarannej wymowie niektórych wyrazów (trzy) przekształca się w coś w rodzaju ‘czszy’, i tutaj jest chyba jedyny przypadek kiedy wymawia się autentyczną społgłoskę zwarto-szczelinową.
     

Share This Page