1. The WordReference Forums have moved to new forum software. (Details)

spójnik "i"

Discussion in 'Polski (Polish)' started by ChipMacShmon, Feb 27, 2013.

  1. ChipMacShmon

    ChipMacShmon Senior Member

    j. polski
    Cześć!

    Mam takie zdanie: Fotografie mają przedstawiać osobę bez nakrycia głowy i okularów z ciemnymi szkłami.

    Chodzi o to, że na fotografii nie może widnieć osoba ani w nakryciu głowy, ani w okularach, to jest:

    Zdjęcie jest złe jeśli osoba na zdjęciu:

    1. ma nakrycie głowy a nie ma okularów z ciemnymi szkłami
    2. ma okulary z ciemnymi szkłami a nie ma nakrycia głowy
    3. ma nakrycie głowy i jednocześnie ma okulary z ciemnymi szkłami

    Wg mnie, zbitka głowy i okularów może sugerować sytuację z punktu 3. Czy nie lepiej byłoby w tym przypadku użyć spójnika "lub", który w moim mniemaniu zawiera w sobie spójniki "i" oraz "albo"?
     
  2. Thomas1

    Thomas1 Senior Member

    polszczyzna warszawska
    Można zastosować: "i/lub".

    Samo "lub" ma tylko znaczenie wymienności lub wyłączania się, por.:
    Kupię ten samochód lub tamten.
    Mało prawdopodobne, żeby osoba kupiła oba.
     
  3. ChipMacShmon

    ChipMacShmon Senior Member

    j. polski
    Może to naleciałość z logiki matematycznej, ale od jakiegoś czasu traktuję "lub" jako spójnik który dopuszcza część wspólną, a nie jako spójnik tylko wyłączający. Na przykład tutaj też to zauważają. Oczywiście w mowie potocznej lub / albo to synonimy. Wyłączanie lub włączanie części wspólnej też, jak zauważył to na załączonej stronie pan Bańko, zależy od kontekstu.

    Edit: W sumie twoja propozycja, jeśli tylko "i/lub" jest rozpowszechnione i nie kuje w oczy, to chyba najzręczniejsze rozwiązanie.
     
    Last edited: Feb 27, 2013
  4. LilianaB Senior Member

    US New York
    Lithuanian
    Yes, I think you could use "lub" according to the grammatical rules, but it will not sound natural. "I" is the best conjunction in this context. It is not confusing -- you cannot explain everything in language -- many things are slightly ambiguous, but they are understood correctly in a particular context.
     
  5. Thomas1

    Thomas1 Senior Member

    polszczyzna warszawska
    Na pierwszy rzut oka 'lub' to synonim 'albo', por.:
    Jak widać językoznawcy nie do końca się zgadzają co do znaczenia tego słowa. Ale to, co możemy przeczytać na stronie Poradni językowej PWN na temat 'lub' wydaje mi się zasadne, przynajmniej jeśli obserwujemy, jak Polacy je używają. Jednak uważam, że stosując "i/lub" możemy pozbyć się wątpliwości.
     
    Last edited: Feb 27, 2013
  6. Ben Jamin Senior Member

    Norway
    Polish
    Moim zdaniem zdanie jest jasne, i nie mam wątpliwości co do jego znaczenia. Jest jednak napisane językiem potocznym. Zdanie napisane językiem literackim powinno brzmieć:
    Fotografie mają przedstawiać osobę bez nakrycia głowy ani okularów z ciemnymi szkłami.
    albo
    Fotografie mają przedstawiać osobę bez nakrycia głowy i bez okularów z ciemnymi szkłami.

    W zdaniach zaprzeczających więcej niż jeden element powinno się używać spójnika „ani”.
     
  7. BezierCurve Senior Member

    Rozwiązaniem nie zostawiającym wątpliwosci byłoby też powtórzenie "bez" ("bez nakrycia głowy i bez ciemnych okularów").
     
  8. LilianaB Senior Member

    US New York
    Lithuanian
    Yes, "bez" really makes the difference. The second "bez" makes it sound even better.
     
  9. ChipMacShmon

    ChipMacShmon Senior Member

    j. polski
    Zdanie pochodzi z oficjalnego pisma, więc język potoczny nie powinien wchodzić w grę w tym przypadku. Zastanawiałem się też, czy jest to zdanie wystarczająco precyzyjnie - w kwestiach prawnych jest to, jak wiadomo, ważne.

    Twoja propozycja z "ani" wydaje mi się najwłaściwsza.

    Dziękuję wszystkim odpowiedzi.
     

Share This Page