1. The WordReference Forums have moved to new forum software. (Details)

zabrać oraz odebrać

Discussion in 'Polski (Polish)' started by Roy776, Feb 4, 2013.

  1. Roy776

    Roy776 Senior Member

    Germany
    German & AmE
    Cześć wszystkim,

    Pytanie moje jest proste: Jest jakaś różnica między znaczeniami tych dwóch czasowników? Wiem, że oba słowa mogą znaczyć 'to take away', ale różnią się one w swoim używaniu lub jest jedno z dwóch siłniejsze od innego?

    Proszę o odpowiedzi po polsku.

    Z góry dziękuję.
     
  2. Thomas1

    Thomas1 Senior Member

    polszczyzna warszawska
    Tak jest różnica między nimi w tym konkretnym znaczeniu.

    'zabrać' często implikuje użycie siły, np. W szkole jakiś chłopak zabrał Przemkowi piórnik. (Some bully took away Przemek's pencil case at school./Some bully deprived Przemek of his pencil case at school.)

    'odebrać' oznacza, że ktoś coś zostawił i po jakimś czasie przyszedł, aby to wziąć do siebie z powrotem, podobnie jak 'odzyskać', np.: Wczoraj odebrałem pranie z pralni. (Yesterday, I collected/picked up my lanudry from the dry cleaner's.)

    W potocznej polszczyźnie spotykam się też z użyciem 'zabrać' w znaczeniu 'odebrać', np:
    [Stasiek zostawił samochód u Janka, bo nie mógł jechać po spożyciu. Dwa dni po imprezie przed wyjściem do kina]:
    Dziewczyna Janka: Musimy poczekać jeszcze na Staśka, aż zabierze/odbierze samochód.
    Janek: Już zabrał.

    Czasami 'odebrać' ma znaczenie 'pozbawić kogoś czegoś':
    Sąd odebrał mu prawo jazdy za prowadzenie pod wpływem alkoholu.
    Policja odebrała przemytnikowi towar wartości 50 tysięcy złotych.

    Potocznie często się mówi 'zabrali mu prawo jazdy/prawko'.

    To są podstawowe różnice, a jest ich więcej, bo te czasowniki mają dużo więcej znaczeń.
     
    Last edited: Feb 4, 2013
  3. kknd Senior Member

    Polska / Poland
    polski / Polish
    wystarczy zajrzeć do słownika:
    ∙ „zabrać” oznacza m.in. „pozbawić”, „wziąć ze sobą”, „przenieść”, „zaprowadzić lub wyprowadzić siłą”;
    ∙ „odebrać” niesie ze sobą znaczenia „wziąć z powrotem” (rzecz, człowieka), „pozbawić”, ”przyjąć” (również zlecenie), „ulżyć”, „doznać”, „zostać podmiotem działań/zachowań”.

    czasownik „zabrać” ma w stronie zwrotnej osobne znaczenia, podobnie czasownik „odebrać” w postaci niedokonanej (tj. „odbierać”). w ogólności zwykle są synonimiczne; „zabrać” istotnie sugeruje często znaczenie „pozbawić”, czyli użycie siły, czy gwałtowności (np. „zabrał mi śniadanie”; od biedy wymienne z „odebrał”, choć drugie sugeruje działanie z rozmysłem i cechuje się dla mnie większym formalizmem – dlatego w przypadku zwięrzęcia, np. psa użył bym tu wyłącznie „zabrał”, a nie „odebrał”) , choć również „wziąć ze sobą” (np. „kiedyś cię tam zabiorę”; w tym znaczeniu nigdy „odbiorę”), podczas gdy „odebrać” używam częściej w znaczeniu „wziąć z powrotem” i „przyjąć” (np. „jak to widzisz/odbierasz?”; w tym znaczeniu nigdy „zabierasz”).
     
    Last edited: Feb 5, 2013
  4. Roy776

    Roy776 Senior Member

    Germany
    German & AmE
    Dziękuję wam za te szczegółowe odpowiedzi. Myślę, że moje pytanie zostało wystarczająco odpowiedziane. :)
     
  5. BezierCurve Senior Member

    Z jakiegoś tajemniczego powodu w języku polskim nie istnieje strona bierna czasownika "odpowiedzieć". Chociaż więc to, co napisałeś brzmi jak najbardziej sensownie i każdy rozumie sens tego zdania, to puryści językowi zmarszczyliby się na widok "odpowiedziane".

    W takich sytuacjach bezpieczniej użyć bezosobowej formy "odpowiedziano":
     
  6. Thomas1

    Thomas1 Senior Member

    polszczyzna warszawska
    Chyba dlatego, że 'odpowiadać' jest czasownikiem nieprzechodnim. Rekcja w tym przypadku to 'odpowiadać na pytanie', nie ma tu dopełnienia bliższego. W związku z tym, nie ma strony biernej.
     
  7. Ben Jamin Senior Member

    Norway
    Polish
    It is important to note that the usage of the verbs overlap in a large degree. It means that in many contexts they can be substituted for each other without changing anything. Many of the distinctions you have mentioned sound artificial to me, for example: "dlatego w przypadku zwięrzęcia, np. psa użył bym tu wyłącznie „zabrał”, a nie „odebrał”. Why?
    The basic difference is that if you take something from another person (deprive the person) you can say "zabrał" or „odebrał”, but if you take back something that was taken from you, you should say „odebrał” ("co nam obca moc zabrała szabla odbierzemy").
    Both verbs have their idiomatic use in established expressions, but it’s impossible to give any general logical rule that will explain all those differences in usage.
     
    Last edited: Feb 5, 2013

Share This Page