Zdjęcie: Szukać go czy je?

Discussion in 'Polski (Polish)' started by Roy776, Jun 19, 2013.

  1. Roy776

    Roy776 Senior Member

    Kraków, Poland
    German & AmE
    Cześć wszystkim,

    kilka dni temu miałem małą dyskusję z koleżanką o pytaniu, czy mówi się "Szukać go" czy "Szukać je".

    Napisałem do niej "Mam zdjęcie, które mogłoby Ci się podobać. Czekaj, szukam go."

    Po tym próbowała cały czas wyjaśnić mi, że to powinno być "Szukam je", skoro 'go' to męski zaimek. Zapytałem o to jeszcze dwóch kolegów. Jeden z nich nie jest pewien, jakie zdanie jest poprawne, a inny sądzi, że powinno być "Szukam go", ale nikt by nawet nie zwrócił uwagi, gdyby usłyszał "Szukam je".
    Moim zdaniem (i chodzi mi tylko o reguły gramatyczne) powinno być "Szukam go", ponieważ pytaniem jest "Kogo/czego szukam?" Mówi się też "Szukam jej" a nie "Szukam ją".

    Jaka jest wasza opinia? Wiem, że są ludzie, którzy mówią "Szukam je", ale chodzi mi tu tylko o poprawność gramatyczną tego zdania i o to czy "Szukam go" jest w ogóle dopuszczalne a nie hiper-poprawne.

    Z góry dziękuję za pomoc.
     
    Last edited: Jun 19, 2013
  2. BezierCurve Senior Member

    Szukamy zwykle kogo?/czego? (dopełniacz), a więc forma "go" na pewno jest poprawna. Co do użycia biernika - "je" (szukać kogo? / co?) - taka forma być może istnieje w jakimś podręczniku jako "dopuszczalna", ale wydaje mi się to mało prawdopodobne.
     
  3. Thomas1

    Thomas1 Senior Member

    polszczyzna warszawska
    Normatywnie tylko "szukać kogo/czego" jest poprawne:
    szukać ndk I 1. sprawdzać gdzieś, czy ktoś lub coś się tam znajduje, starać się znaleźć kogoś lub coś ktoś, coś szuka kogoś, czegoś (nie: kogoś, nie: coś, nie: za kimś, nie: za czymś) (gdzieś): Szukali chłopca po całym lesie. Szukał drobnych w kieszeni. Szukam w szafie czystej bluzki (nie: czystą bluzkę). Szukaliśmy tej egzotycznej rośliny (nie: za tą egzotyczną rośliną) we wszystkich kwiaciarniach.
    Nowy słownik poprawnej polszczyzny PWN © Wydawnictwo Naukowe PWN SA​
     
  4. ChipMacShmon

    ChipMacShmon Senior Member

    j. polski
    Zgadzam się z poprzednikami.

    Dopełniacz: szukam (kogo? czego?) zdjęcia / szukam go
    Biernik: widzę (kogo? co?) zdjęcie / widzę je

    Poza tym 'go' to zarówno męski (on) jak i nijaki (ono) zaimek (z tym że 'go' w przypadku zaimka nijakiego -ono- występuje tylko w dopełniaczu, a jeśli chodzi o zaimek rodzaju męskiego -on- jest to zarówno dopełniacz jak i biernik)
     
  5. Tribal_Reign New Member

    Poland
    Polish
    Być może się mylę, ale wydaje mi się, że cały problem może wynikać ze sposobu w jaki zostało sformułowane to zdanie. Większość ludzi raczej nie myśli o gramatyce, a ich pojęcie o "poprawności" danej konstrukcji wynika raczej z nabytych nawyków (najczęściej spotykanych przez nich form).

    "Szukam go" jest gramatycznie w 100% poprawne, ale przeważnie się tak "nie mówi". Myślę, że większość powiedziałaby po prostu "czekaj, szukam" (lub "czekaj, zaraz znajdę"). "Szukam go" to w tym wypadku "hiperpoprawność". Stąd, jak mniemam, wątpliwości Twoich polskich przyjaciół.
     
  6. Ben Jamin Senior Member

    Norway
    Polish
    W moim pojęciu "go" to skrócone, nieakcentowana (nieemfatyczna) forma "jego". Moim zdaniem użycie tej formy w cytowanym zdaniu jest zupełnie normalne. Wątpliwości biorą się raczej z powodu identyczności form biernika i dopełniacza w rodzaju męskim, oraz identyczności form dopełniacza zaimków rodzaju męskiego i nijakiego. Ja sam zaczęłem mieć wątpliwości właśnie z tej ostatniej przyczyny, zasugerowany popularnym błędem użycia "go" jako biernika rodzaju nijakego.
     
  7. marco_2 Senior Member

    Poland
    Polish
    Ja również zgadzam się z poprzednikami i mogę tylko dodać, że o wiele częstszym błędem jest nieużywanie zaimka je tam, gdzie należałoby go zastosować, tj. w bierniku l.poj. dla rzeczowników rodzaju nijakiego (widzę dziecko - widzę *go* zamiast je) i w bierniku l.mn. dla rzeczowników rodzaju żeńskiego (widzę dziewczyny - widzę *ich* zamiast je) - może to jeszcze wpływ języka rosyjskiego, a może chęć uproszczenia systemu odmiany zaimków czyli lenistwo.
     
  8. Ben Jamin Senior Member

    Norway
    Polish
    Żeby podsumować temat należałoby powiedzieć, że:
    Szukać stosuje się zawsze i tylko z dopełniaczem, nigdy z biernikiem, za to znaleźć z biernikiem.
    Deklinacja zaimków jest następująca:

    . . ..... .... Męski ... Żeński ... Nijaki
    Mianownik .... on. .... ona ... ono
    Dopełniacz .. jego, go ... jej .... jego, go
    Biernik ........ jego .... ją .... je
    Celownik ...... jemu ... jej ... jemu
    Narzędnik ... nim .... nią ... nim
    Miejscownik ... nim ... niej ... nim
     
    Last edited: Jun 22, 2013
  9. Roy776

    Roy776 Senior Member

    Kraków, Poland
    German & AmE
    Jeśli większość z Was mówi, że trzeba być 'go' a nie 'je', to na pewno się nie mylę. Teraz muszę tylko przekonać koleżankę, że nie ma racji w tej sprawie. Dziękuję za wszystkie odpowiedzi :)
     
  10. dreamlike

    dreamlike Senior Member

    Poland
    Polish
    Tu nie chodzi o to co mówi większość, tylko co mówi gramatyka j. polskiego. :D
     
  11. Roy776

    Roy776 Senior Member

    Kraków, Poland
    German & AmE
    Ja to wiem, ale moja koleżanka pozornie nie :D
     
  12. Ben Jamin Senior Member

    Norway
    Polish
    Czasy gramatyki proskryptywnej sprzeciwiającej się większości bezpowrotnie minęły.
     
  13. Thomas1

    Thomas1 Senior Member

    polszczyzna warszawska
    Ciekawy artykuł na ten temat podaje Komisja Językowa:
    Mowa potoczna, telewizja i prasa dostarczają jednak przykładów na użycie biernika: Szukaliśmy panią (film TV Pani ambasador, 7 III 1972), Szukałem podstawkę (Teatr TV Emancypantki, 19 XII 1971), Wyszukał odpowiedź (TV, Pamiętniki Ziem Odzyskanych, 19 III 1972), Nie wiem, gdzie to szukać (mowa pot.), Poszukaj mamę (mowa pot.).
    Wprawdzie przy czasowniku szukać tylko 31% ankietowanych użyło biernika, ale już pochodne: wyszukać, poszukać miały odpowiednio 50% i 56% użyć z biernikiem. Rozpatrując composita czasownika szukać nietrudno zauważyć że dwa spośród nich, mianowicie odszukać i przeszukać mają składnię biernikową. Mówimy odszukałem matkę, córkę, przeszukałem książkę, mieszkanie itp. Bardzo prawdopodobne, że użycie biernika po czasownikach wyszukać, poszukać pojawia się w wyniku analogii do przypadka stosowanego w związku z odszukać, przeszukać, po których dopełnienie kładzie się stale w bierniku. Można przypuszczać, że gdy wszystkie derywaty prefiksalne czasownika szukać ustalą biernik, wówczas tendencja ta obejmie w szerszym zakresie i samą podstawę. Nie wykluczone też, że czasownik wyszukać, który charakteryzuje się dwojakim rządem w zależności od znaczenia (w znaczeniu 'wynaleźć' rządzi biernikiem, a w znaczeniu 'wystarać się o co* — dopełniaczem) ze względu na niewielkie różnice semantyczne zaczyna ustalać jedną składnię — z biernikiem.
    http://books.google.pl/books?id=ayx...a=X&ei=c1zHUb-pLcXqswaUvICwBA&ved=0CDUQ6AEwAQ

    Reasumując normatywnie:
    szukać + dopełniacz: szukać zdjęć
    poszukać + dopełniacz: poszukać zdjęć
    odszukać + biernik: odszukać zdjęcia
    przeszukać + biernik: przeszukać zdjęcia
    wyszukać + biernik/dopełniacz: wyszukać zdjęcia/zdjęć
    W ostatnim przykładzie znacznie częstszy byłby biernik (przynajmniej z mojego doświadczenia).
     
  14. Ben Jamin Senior Member

    Norway
    Polish
    ...mówi, że ma być ...
    albo
    ... mówi, że trzeba używać
    "trzeba być" można użyć w następującym kontekście : "trzeba być silnym, odważnym, cierpliwym" (tylko o ludziach).
     
  15. Katatoniczka New Member

    Poland
    Polish
    Jedynie "szukam go" brzmi dla mnie sensownie. "Szukam je" to jakiś potworek językowy, osobiście popukałabym się w głowę, gdyby ktoś mi tak powiedział, tzn Polak - bo raczej takiej wersji nie słyszałam, obcokrajowcowi oczywiście człowiek wszystko wybaczy. Ale poprawne jest "go".
     
  16. Ben Jamin Senior Member

    Norway
    Polish
    Wygląda na to, że wyważasz otwarte drzwi. Nikt tutaj takiej formy nie broni.
     
  17. Katatoniczka New Member

    Poland
    Polish
    Jeśli dobrze rozumiem tę uwagę, ja oczywiście też nie bronię nikomu mówić jak chce, natomiast przyznaję po prostu, że taka forma brzmi dla mnie bardzo, bardzo obco, ja bym tak nie powiedziała, w niczyich ustach tak nie słyszałam, w książkach takiej formy również nie widywałam. Może trochę nieuprzejmie to ujęłam, jak tak to przepraszam, ale no bardzo bym się zdziwiła, słysząc takie słowa, prawdopodobnie bym rozmówcę poprawiła albo spytała dlaczego tak powiedział.
     
  18. Roy776

    Roy776 Senior Member

    Kraków, Poland
    German & AmE
    Okej, koleżanka wciąż nie chce mi uwierzyć, że 'szukać go' jest poprawne i mówi, że mój przykład w pierwszym poście nie jest oryginalnym zdaniem, którego użyłem. To prawda, więc tutaj prawdziwe:

    "Czekaj, mam zdjęcie, które mogłoby Ci się podobać. Muszę go szukać, więc może nie odpowiadam natychmiast."

    Zmienia to coś dla Was? Wiem, że to ma być 'poszukać', nie chodzi mi o to, chcę tylko postować teraz oryginalne zdanie. Według źródła Tomasza 'poszukać' i 'szukać' oba potrzebują dopełniacza.
     
  19. Thomas1

    Thomas1 Senior Member

    polszczyzna warszawska
    Ach ci niewierni Tomaszowie...;)
    Nadal dopełniacz.
    Z odpowiedzi koleżanki wnioskuję, że przyswoiła tę formę, tj. "(po)szukać + biernik", na tyle, że zastąpiła nią formę poprawną -- "(po)szukać + dopełniacz". To jest dość częste i może mieć różne powody (dla przykładu podam coś, czego dowiedziałem się szukając informacji na temat rządu "szukać": w rejonie Krakowa bardzo często używa się składni "szukać za czymś", która w standardowej polszczyźnie uważana jest za germanizm (por. nach etwas suchen w niemieckim); nie zdziwiłbym się gdyby niektóre osoby, używające "szukać za czymś", uznawały tę formę za poprawną). Niemniej jednak tylko "(po)szukać + dopełniacz" jest poprawne.

    PS: sugerowałbym użyć "nie odpowiem" zamiast "nie odpowiadam" i "wymagają" zamiast "potrzebują".
     
    Last edited: Jun 24, 2013

Share This Page