Czy polszczyzna ma inne odpowiedniki?

Thomas1

Senior Member
polszczyzna warszawska
Jeden z użytkowników WR forum, spytał mnie o użycie form –szczyzna, używanych przy tworzeniu nazw języków. Dla mnie użycie tych form jest bardzo ograniczone i właściwie tylko „polszczyzna” znajduje jako takie użycie we współczesnym języku polskim. Można też usłyszeć od czasu do czasu „angielszczyzna”, chociaż też nie często. Szczerze powiedziawszy to od niektórych nazw cięzko jest cokolwiek "miłego dla podniebienia" utworzyć ponieważ nazwy typu "japońszczyzna", "francuszczyzna", "niemczyzna" czy "wietnamczyzna" brzmią jak z kosmosu, powstrzymam się od komentarza na temat "chińszczyzny". :p

Czy formy z –szczyzna są przez Was używane też w odniesieniu do innych języków? Czy spotykacie się z użyciem tychże form, innych od wyżej wymienionych, w języku polskim? Co myślicie na temat używania „polszczyzna” i „angielszczyzna”?

Z góry dziękuje za komentarze,
Tomek
 
  • mcibor

    Senior Member
    Jest jeszcze włoszczyzna, która była kiedyś używana do określenia rzeczy pochodzenia włoskiego, a ponieważ warzywa pochodzą z Włoch (królowa Bona, o ile mnie pamięć nie myli), stąd przeszło to na nazwę potoczną.

    Myślę, poza tym, że tu końcówką nie jest szczyzna, tylko czyzna (sz pojawia się z przekształcenia "s" -> "sz")
    Włoski - włoszczyzna
    Polski - polszczyzna

    wtedy masz jeszcze
    ojciec - ojczyzna

    chociaż w praktyce bym powiedział, że używa się tylko tych czterech
    Angielszczyzna nie słyszałem, natomiast francuszczyzna raz czy dwa razy w życiu (w odniesieniu do jedzenia)

    Ciekawy temat,
    Michał
     

    jazyk

    Senior Member
    Brazílie, portugalština
    Nie wiedziałem, że polski ma zdolność utwordzić nazwy języków w tym sposobie. Dziękuję za informację. Mogę tylko dodać, że ten proces jest bardzo używany w czeskim:

    polszczyzna = polština
    angielszczyzna = angličtina
    japońszczyzna = japonština
    francuszczyzna = francouzština
    niemczyzna = němčina

    Jestem ciekawy situacji innych języków słowianśkich w tym odniesieniu.

    Jazyk
     

    Marga H

    Senior Member
    Poland,Polish
    Wszystkie czyzny oznaczajace jakiś język ( oprócz polszczyzny ) brzmią trochę retro.
    Angielszczyzna kojarzy mi sie osobiście ze stwierdzeniem: Mówi łamaną angielszczyzną. Inne zestawienia brzmią gorzej, ale to tylko moje osobiste wrażenie.
    Francuszczyzna to język, ale takze moda, literatura i klimat XIX wieku, kiedy własnie była w Polsce moda na wszystko to, co francuskie.
    Chińszczyzna to dla mnie bardziej kuchnia niż język.
    Japońszczyzna z kolei przywodzi na myśl wpływy sztuki japońskiej na przykład w oresie secesji.
    Jak widać każdy ma swoje skojarzenia. Inne pochodne od nazw języków brzmią już całkiem dziwaczne, może jeszcze uszła by niemczyzna.
    Marga.
     

    Thomas1

    Senior Member
    polszczyzna warszawska
    Dzięki za komentarze. :)

    Jest jeszcze włoszczyzna, która była kiedyś używana do określenia rzeczy pochodzenia włoskiego, a ponieważ warzywa pochodzą z Włoch (królowa Bona, o ile mnie pamięć nie myli), stąd przeszło to na nazwę potoczną.

    Myślę, poza tym, że tu końcówką nie jest szczyzna, tylko czyzna (sz pojawia się z przekształcenia "s" -> "sz")
    Włoski - włoszczyzna
    Polski - polszczyzna

    wtedy masz jeszcze
    ojciec - ojczyzna

    chociaż w praktyce bym powiedział, że używa się tylko tych czterech
    Angielszczyzna nie słyszałem, natomiast francuszczyzna raz czy dwa razy w życiu (w odniesieniu do jedzenia)

    Ciekawy temat,
    Michał
    Racja, -czyzna.:thumbsup:

    Włoszczyzna tak samo jak i chińszczyzna są dość częste w powszechnym użyciu, ale raczej ze względów nabrania przez nie nowych znaczeń. Niemniej jednak, wydaje mi się, że nikt nie używa ich w znaczeniu język włoski/chiński.

    Could you translate or explain the underlined part?

    But please, please, please continue in Polish. :)
    Tak! Bardzo ciekawy. :)
    ...nie słyszałem, natomiast francuszczyzna raz czy dwa razy w życiu (w odniesieniu do jedzenia) - kiedy autor wypowiedzi użył francuszczyzna w znaczeniu "francuskie jedzenie". :)

    Prawdę mówiąc, ja nie słyszałem tego znaczenia nigdy, ale znaczenie ma tutaj równiez fakt, że ludzie często nadają nowe znaczenia słowom wynikające z potrzeby chwili.


    Jazyk, mam nadzieję, że nie będziesz miał za złe kilku poprawek do twojej wyśmienitej polszczyzny:
    Nie wiedziałem, że polski ma zdolność utwordzić tworzenia nazwy języków w tym sposobie ten sposób. Dziękuję za informację. Mogę tylko dodać, że ten proces jest bardzo często używany w czeskim:

    polszczyzna = polština
    angielszczyzna = angličtina
    japońszczyzna = japonština
    francuszczyzna = francouzština
    niemczyzna = němčina

    Jestem ciekawy sytuacji innych języków słowianśkich w tym odniesieniu (-->względzie).

    Jazyk
    Też to zauważyłem i natychmiast o tym pomyślałem, kiedy temat został podniesiony. Czesi, w porównaniu do nas, "niemal za każdym razem" używają wersji -ština. Nie przypominam sobie jak sobie radzą z tym Rosjanie, ale wydaje mi się, że nie używają tych form, nie pamiętam, żebym je kiedykolwiek widział, a jeśli już są używane to raczej sporadycznie, lub są one ograniczone do jakiejś grupy języków. Dobrze byłoby wiedzieć jak to wygląda w innych językach słowiańskich.

    Wszystkie czyzny oznaczajace jakiś język ( oprócz polszczyzny ) brzmią trochę retro.
    Angielszczyzna kojarzy mi sie osobiście ze stwierdzeniem: Mówi łamaną angielszczyzną. Inne zestawienia brzmią gorzej, ale to tylko moje osobiste wrażenie.
    Francuszczyzna to język, ale takze moda, literatura i klimat XIX wieku, kiedy własnie była w Polsce moda na wszystko to, co francuskie.
    Chińszczyzna to dla mnie bardziej kuchnia niż język.
    Japońszczyzna z kolei przywodzi na myśl wpływy sztuki japońskiej na przykład w oresie secesji.
    Jak widać każdy ma swoje skojarzenia. Inne pochodne od nazw języków brzmią już całkiem dziwaczne, może jeszcze uszła by niemczyzna.
    Marga.
    Ciekaw jestem, czy te formy były drzewiej używane.


    Tomek
     

    arturolczykowski

    Senior Member
    Polish
    Obecnie używa się raczej form zakończonych na -styka: anglistyka, japonistyka itp bądź filologia angielska, francuska itp. Chińszczyzna kojarzy mi sie tylko z jednym - jedzeniem ;)
     

    Marga H

    Senior Member
    Poland,Polish
    Obecnie używa się raczej form zakończonych na -styka: anglistyka, japonistyka itp bądź filologia angielska, francuska itp. Chińszczyzna kojarzy mi sie tylko z jednym - jedzeniem ;)
    Tak, ale te słowa mają zupełnie inne znaczenie. Anglistyka albo filologia angielska to nauka o języku angielskim, natomiast angielszczyzna to synonim języka angielskiego.
     

    Thomas1

    Senior Member
    polszczyzna warszawska
    Tak, ale te słowa mają zupełnie inne znaczenie. Anglistyka albo filologia angielska to nauka o języku angielskim, natomiast angielszczyzna to synonim języka angielskiego.
    Anglistyka ma trochę szerszy zasięg, ale zgadzam się z ogólną myślą Margi, że anglistyka i angielszczyzna to zupełnie co innego. W drugą stronę też to raczej nie działa, nie mówi się przecież studjuję polszczyznę, czy on studiuje angielski (chociaż, prawdę mówiąc, słyszę czasem (sporadycznie) drugą wersję, zwłaszcza z ust ludzi, którzy nie wiedzą jak nazwać dany kierunek).


    Czy kiedy usłyszycie słowo polszczyzna to przynosi ono ze sobą jakieś specyficzne konotacje?



    Tomek
     

    Marga H

    Senior Member
    Poland,Polish
    Sprawdziłam w Google i są wszystkie wersje językowe "..czyzny" aczkolwiek znacznie różnią się ilościowo:
    angielszczyzna - 46 500
    francuszczyzna - 886
    niemczyzna - 771
    ruszczyzna - 1 170
    czeszczyzna - 830
    hiszpańszczyzna - 156
    portugalszczyzna - 6
    duńszczyzna - 20
    fińszczyzna - 37
    szwedczyzna - 12
    norweszczyzna - 3
    Te rzadsze oznaczały język, ale np. francuszczyzna również wpływy kultury francuskiej.
    Jest także w języku polskim słowo cudzoziemszczyzna, czyli ogólnie wpływy lub elementy obcej kultury.
     

    mcibor

    Senior Member
    Wydaje mi się jednak, że raczej tych form się we współczesnym języku nie stosuje ...
    To prawda, ale jeżeli dodasz słówko łamana, to jednak zazwyczaj łączy się ono z -szczyzną.
    Według mnie, tak jak Karol mówi / pisze?, częściej się użyje końcówki -cyzm (jako zapożyczenie, które nie ma innego odpowiednika) niż końcówki - szczyzna

    rusycyzm - 3680
    ruszczyzna - 1210

    Dodatkowo to ostatnie słowo oznacza pewną wieś

    PS. Dzięki temu wątkowi zwiększy się ilość -szczyzn w googlu... już się zwiększyła :D
     

    cajzl

    Senior Member
    Czech
    Nie przypominam sobie jak sobie radzą z tym Rosjanie, ale wydaje mi się, że nie używają tych form, nie pamiętam, żebym je kiedykolwiek widział, a jeśli już są używane to raczej sporadycznie, lub są one ograniczone do jakiejś grupy języków.
    The Russian suffix -щина is occassionally used, but IMHO not for languages. E.g. обломовщина, дедовщина, etc.

    Hence we have similar terms in Czech:

    oblomovština, stachanovština, ždanovština, lysenkovština, etc.
     

    mcibor

    Senior Member
    Jest jeszcze powiedzenie: To dla mnie chińszczyzna które oznacza, że coś jest kompletnie nieznane / niezrozumiałe.

    Koleżanka mnie uświadomiła ;)

    Michał
     

    IZQ

    New Member
    nibylandia
    Myślę, poza tym, że tu końcówką nie jest szczyzna, tylko czyzna (sz pojawia się z przekształcenia "s" -> "sz")
    Jak już to -izna ,-yzna !!!!
    Nie ma takiego sufiksu słowotwórczego jak -czyzna czy -szczyzna!!-przynajmniej nie spotkałam się z takim w opracowaniach polskiej gramatyki i polskiego słowotwórstwa.

    -izna/yzna są dodawane na utworzenie nazw cech kulturowych (angielszczyzna,francuszczyzna),nazw chorób(wścieklizna),nazw cech(amatorszczyzna,tężyzna) i innych.Nie jest to przysrostek wyłącznie na okreslenie języków!!
     

    Marga H

    Senior Member
    Poland,Polish
    Jak już to -izna ,-yzna !!!!
    Nie ma takiego sufiksu słowotwórczego jak -czyzna czy -szczyzna!!-przynajmniej nie spotkałam się z takim w opracowaniach polskiej gramatyki i polskiego słowotwórstwa.

    -izna/yzna są dodawane na utworzenie nazw cech kulturowych (angielszczyzna,francuszczyzna),nazw chorób(wścieklizna),nazw cech(amatorszczyzna,tężyzna) i innych.Nie jest to przysrostek wyłącznie na okreslenie języków!!
    Zgadza się, ale uczestników tej dyskusji interesowały właśnie nazwy jęyków z takim przyrostkiem.
    Serdecznie witamy na Forum!:)
     
    < Previous | Next >
    Top