Czy we współczesnej polszczyźnie istnieje forma widziawszy?

< Previous | Next >

Włoskipolak 72

Member
Polish
Bardzo interesujący rekonesans badawczy , polecam !

Forma widziawszy nie istnieje w systemie współczesnego języka polskiego. Informują o tym nie tylko wydawnictwa poprawnościowe,
ale przede wszystkim kompendia gramatyczne.
Już przecież w szkole podstawowej mówi się uczniom, że imiesłowy przysłówkowe uprzednie mogą być tworzone za pomocą końcówek (przyrostków?) -łszy, -wszy wyłącznie od czasowników dokonanych i że w związku z tym można powiedzieć
(a raczej – napisać, bo imiesłowy te występują przede wszystkim w tekstach pisanych): spojrzawszy, zgasiwszy, wypiwszy,
ale nie można: *widziawszy, *gasiwszy, *piwszy.
.
W historii języka polskiego było inaczej. Jak wiadomo, dzisiejszy imiesłów przysłówkowy uprzedni jest kontynuacją imiesłowu czynnego czasu przeszłego.

W wieku XVI możliwe było użycie tego imiesłowu od czasownika niedokonanego nawet w najstaranniejszym tekście, np. przez Jana Kochanowskiego
we fraszce Człowiek Boże igrzysko.

On, Boga nie widziawszy, taką dumę w głowie
Uprządł sobie, że Bogu podobnym się zowie


Wydaje się jednak, że w ostatnich latach imiesłowy przysłówkowe uprzednie są w pewnych sytuacjach komunikacyjnych używane coraz chętniej.
Jeśli szczegółowe badania to potwierdzą, to niełatwo będzie odpowiedzieć na pytanie o przyczynę tego zjawiska.
Jeszcze trudniej powiedzieć, dlaczego (znowu?) coraz częściej spotyka się w polskich tekstach imiesłowy uprzednie tworzone od czasowników niedokonanych..!?




(PDF) Czy we współczesnej polszczyźnie istnieje forma 'widziawszy'? (rekonesans badawczy)
 
  • jasio

    Senior Member
    Osobiście się nie spotkałem. SJP taką formę dopuszcza: widziawszy - Słownik SJP. Ale mam wrażenie, że w ogóle imiesłów uprzedni jest konstrukcją raczej literacką (a przez to dość ezoteryczną) i trudno mi sobie przypomnieć, żebym ją kiedyś słyszał w języku mówionym - chyba, że u Miodka. ;)
     

    Ben Jamin

    Senior Member
    Polish
    Osobiście się nie spotkałem. SJP taką formę dopuszcza: widziawszy - Słownik SJP. Ale mam wrażenie, że w ogóle imiesłów uprzedni jest konstrukcją raczej literacką (a przez to dość ezoteryczną) i trudno mi sobie przypomnieć, żebym ją kiedyś słyszał w języku mówionym - chyba, że u Miodka. ;)
    Mimo to nie można formy tej uznać za martwą, chociaż jest rzadka.
     
    < Previous | Next >
    Top