How to parse po + language

Masseman

New Member
Swedish
I'm curious how to analyze the construction "po angielsku", "po polsku" (and its equivalent in Slovak, "po anglicky" and "po slovensky").

On the surface, it looks like "po angielsku" would mean "in English" (and "Mówię po angielsku" would then mean "I speak in English"), but looking at the meanings of "po", the only one that could match would be "in the way of" sense, which takes dative. Except "angielsku" and "anglicky" are not the dative forms for these nouns (and I assume they are nouns, and not adjectives, which is not a possibility for the Slovak ones). Are these forms limited to this particular construction, possibly using archaic datives? Or is this something totally different?
 
  • zaffy

    Senior Member
    Polish
    Just checked the PWN dictionary. 19 uses of 'po' :) And looks like they forgot to list the one regarding languages :)

    1. «przyimek wraz z użytym po nim rzeczownikiem komunikujący, że to, o czym mowa, dzieje się w wielu miejscach jakiejś przestrzeni, np. Echo roznosi się po lesie., lub że czynność, o której mowa, jest wykonywana w różnych miejscach, np. Szeptali o tym po kawiarniach.»
    2. «przyimek wprowadzający określenie czasu, wraz z którym komunikujący, że to samo zdarzenie powtarza się przez pewien czas, np. Po nocach grał w karty, a w dzień się uczył.»
    3. «przyimek wprowadzający określenie powierzchni przedmiotu, na której lub wzdłuż której wykonuje się czynność lub ruch, np. Zimą dzieci ślizgały się po zamarzniętym jeziorze.»
    4. «przyimek wprowadzający określenie strony, z której lub na której coś się dzieje lub znajduje, np. Pisz tylko po jednej stronie kartki., lub części jakiejś całości, zwykle części ciała, podlegającej działaniu, np. Całował babcię po rękach.»
    5. «przyimek poprzedzający określenie górnej granicy czegoś, np. Nakryła się kołdrą po czubek nosa.»
    6. «przyimek wprowadzający określenie stanu rzeczy lub punktu czasowego wcześniejszego w stosunku do zdarzenia, o którym mowa w zdaniu, np. Po doktoracie podjęła pracę w liceum.»
    7. «przyimek wprowadzający określenie czasu dzielącego dwa zdarzenia, np. Spotkali się dopiero po dwudziestu latach.»
    8. «przyimek wraz z użytą po nim nazwą wyznaczający osobę lub rzecz zajmującą w pewnej hierarchii miejsce wyróżnione w stosunku do innych osób lub rzeczy, o których jest mowa, np. W parafii uchodził za pierwszego człowieka po proboszczu.»
    9. «przyimek wprowadzający nazwę rzeczy, użytą również bezpośrednio przed przyimkiem, i wraz z tymi nazwami komunikujący, że z każdą kolejną rzeczą objętą tą nazwą dzieje się to samo co z poprzednią, np. Nagrywał zdanie po zdaniu.»
    10. «przyimek wprowadzający nazwę osoby, do której coś wcześniej należało lub która była wcześniej nosicielem danej cechy, np. Talent malarski miał po matce.»
    11. «przyimek wprowadzający nazwę osoby, której działania wymagają innych działań charakteryzowanych w zdaniu, np. Przez cały tydzień sprzątała po murarzach.»
    12. «przyimek wprowadzający nazwę rzeczy, którą było wcześniej wypełnione dane naczynie lub opakowanie, np. Butelka po mleku.»
    13. «przyimek wprowadzający nazwę osoby, której odejście wywołało czyjąś rozpacz, np. Przez miesiąc rozpaczała po dziadku.»
    14. «przyimek wraz z użytym po nim rzeczownikiem nazywającym zdarzenie lub osobę komunikujący o przewidywanym następstwie tego zdarzenia lub działania tej osoby, np. Po wizycie prezydenta miasta oczekiwano reaktywowania starej umowy.»
    15. «przyimek wraz z użytym po nim rzeczownikiem komunikujący, na jakiej podstawie rozpoznawany jest przedmiot, o którym mowa w zdaniu, np. Potrafiła rozróżniać drzewa po liściach.»
    16. «przyimek wprowadzający nazwę rzeczy lub osoby, którą ktoś zamierza zabrać z miejsca, do którego się w tym celu udaje, np. Poszedł do przedszkola po wnuka.»
    17. «przyimek wraz z przyłączanym rzeczownikiem wprowadzający określenie celu charakteryzowanej w zdaniu czynności, np. Zatelefonowała do niego po radę i pomoc.»
    18. «przyimek wraz z użytym po nim rzeczownikiem lub połączeniem liczebnika z rzeczownikiem komunikujący, ile rzeczy, osób lub zdarzeń przypada na kogoś lub na coś, np. Każde dziecko dostało po gruszce.»
    19. «przyimek wprowadzajacy przysłówki określające sposób lub podobieństwo, np. Zachowywał się w stosunku do mnie po ojcowsku.»
     

    Piotr_WRF

    Senior Member
    Polish, German
    Wiktionary says it's an adjective in the dative case, but declined according to an archaic nominal declension that is today only used with the preposition po or in other fixed expressions. PWN confirms that in its language helpline.
     

    Henares

    Senior Member
    Polish
    I think you should take a look at this film on YouTube: “Polskie wyrazy z dziwną odmianą! Dlaczego?”. The channel is called ”Ignacy z Japonii”. The part related to your question starts at 4:00.

    ”po angielsku“ is not a noun, it’s an adverb. In the case of this word we use archaic declension. The modern one would be “po angielskiemu”, but we still use the old form.
     
    Last edited:
    < Previous | Next >
    Top