In de rats/ soep/ puree...

Discussion in 'Nederlands (Dutch)' started by ThomasK, Jun 30, 2013.

  1. ThomasK Senior Member

    (near) Kortrijk, Belgium
    Belgium, Dutch
    Kent u nog gerechten die in uitdrukkingen verwijzen naar problemen, moeilijkheden?
     
  2. Peterdg

    Peterdg Senior Member

    Belgium
    Dutch - Belgium
    "In de patatten zitten", als dat niet te Vlaams is:D.

    "Er een potje van maken": maar dat gaat niet per se over moeilijkheden (het kan wel...)

    "Met de gebakken peren zitten".
     
  3. ThomasK Senior Member

    (near) Kortrijk, Belgium
    Belgium, Dutch
    "In de patatten" is dan wel de fase voor "in de puree", vermoed ik. Mij als Vlaming wel onbekend... Ik had dat "potje" niet met eten geassocieerd, maar het zou kunnen.
     
  4. Hitchhiker Senior Member

    Washington DC USA
    English-US
    "We gaan geen ijsje eten." (= alles mislukt.)
     
  5. ThomasK Senior Member

    (near) Kortrijk, Belgium
    Belgium, Dutch
    Ik vind een voor mij oudere uitdrukking op etymologiebank.nl: hij is in de bonen, en de hele boel loopt in de soep. Ter inspiratie uit dezelfde bron uit andere talen:
    Nu, 'een zootje' heeft volgens mij ook met koken te maken, maar in een zootje zitten bestaat niet, denk ik.
     
  6. bibibiben

    bibibiben Senior Member

    Amsterdam
    Dutch - Netherlands
    Interessant, deze uitdrukking. Ik ben 'm nog nooit tegengekomen (behalve sinds enige minuten op woorden.org). Zou dit een Vlaamse uitdrukking zijn?
     
  7. ThomasK Senior Member

    (near) Kortrijk, Belgium
    Belgium, Dutch
    Nee, hoor, wat mij betreft: nooit gehoord. Maar vagelijk lijkt er mij iets dergelijks bekend als iets verliezen, in de vorm van '... eten'...
     
  8. AllegroModerato Senior Member

    Amsterdam
    Dutch (Netherlands)
    Nog enkele in het genre 'problemen-voedsel':

    - De pisang zijn
    - Geen zuivere koffie zijn
    - Je auto in de prak rijden
    - Op zwart zaad zitten
    - De kastanjes voor iemand uit het vuur halen
     
  9. ThomasK Senior Member

    (near) Kortrijk, Belgium
    Belgium, Dutch
    Bedankt! Ik bedenk achteraf dat ik vooral naar de in-uitdrukkingen zoek, die naar toestanden verwijzen, maar deze zijn ook wel interessant; zeker in de prak (maar prak verwijst niet enkel naar voedsel, vermoed ik).
     
  10. Sjonger Senior Member

    Netherlands
    Dutch - Netherlands
    Met ‘in …
    In de penarie zitten
    In mineur zijn
    In zwaar weer zitten
    In de knoei zitten
    In het gedrang komen
    In het moeras zitten
    In een moeilijk parket zitten
    In de nesten zitten
    In de brand zitten (verouderd denk ik)

    Met andere voorzetsel:
    Onder het mes zitten
    Met de kloten voor het blok zitten
    Aan de heidenen overgeleverd zijn

    Anderel constructies
    Iets in het honderd laten lopen
    Tegenwind ondervinden
    Een lelijke pijp roken
    De bui al zien aankomen
    Iets breekt je zuur op
    Het zwaard al zien hangen
    Van de regen in de drup komen
     
  11. Syzygy Senior Member

    German
    In een woordenboek heb ik nog "in de misère", "in de knel" en "in het nauw" gevonden, maar geen garanties over hoe vaak en waar je die uitdrukkingen kan gebruiken.
    En zonder het plaatsende in: "omhoog zitten" ook al is me de 'geometrie' ervan in dat geval niet duidelijk.
     
  12. ThomasK Senior Member

    (near) Kortrijk, Belgium
    Belgium, Dutch
    Heel mooie lijst, Sjonger, niet zo gastronomisch ;-), maar heel leuk als verzameling.

    @Syzygy: jouw in-uitdrukkingen zijn heel courant, maar die hebben met figuurlijk engte te maken, wanneer je als het ware geblokkeerd zit. Nu, de mijne hebben daar ook wel iets mee te maken...
     
  13. bibibiben

    bibibiben Senior Member

    Amsterdam
    Dutch - Netherlands
    Nog een paar 'voedseluitdrukkingen' die betrekking hebben op problemen en tegenspoed:
    De bietenbrug op gaan.
    Lelijk op de koffie komen.
    Een schip met zure appelen.
    Een harde noot om te kraken.
    De rapen zijn gaar.
    Roet in het eten gooien.
     
  14. marrish

    marrish Senior Member

    اُردو Urdu
    Misschien niet direct gerelateerd aan probleemsituaties maar toch wel gebruikt in zulke omstandigheden:

    Hij/zij moet maar eigen boontjes doppen.
     
  15. ThomasK Senior Member

    (near) Kortrijk, Belgium
    Belgium, Dutch
    Het is heel toevallig dat ik op het idee kwam om naar uitdrukkingen rond voedsel en problemen te vragen, maar ze blijken eigenlijk talrijk. Maar natuurlijk, denk ik nu, is het evident dat eten een belangrijk iets is in het leven, je wil niet dat er iets mee gebeurt of zo. Ofziet iemand een andere verklaring? (Want dat verklaart nog niet echt waarom puree, rats, ... negatieve associaties oproepen, behalve als de brij te dun wordt of zo...
     
  16. Timidinho

    Timidinho Senior Member

    Rotterdam, The Netherlands
    Dutch [&] Cape Verdean Creole
    Wist niet dat rats met eten te maken had, encyclo.nl leert me dat het soldatenkost/stamppot is.

    Past niet helemaal in het lijstje, maar ik moest denken aan (iets) met een korreltje zout (moeten) nemen. ​Het heeft toch wel iets negatiefs vind ik.
     
  17. ThomasK Senior Member

    (near) Kortrijk, Belgium
    Belgium, Dutch
    Akkoord, hoor. Nu, het is ook opvallend hoe vaak wij naar eten verwijzen als het gaat om ideeën, gevoelens: slikken, op de maag liggen, enz. Maar ik onderzocht dat elders, denk ik...
     
  18. luitzen Senior Member

    Netherlands
    Frisian, Dutch and Low Saxon
    Verwijst dit naar Damocles?
     
  19. ThomasK Senior Member

    (near) Kortrijk, Belgium
    Belgium, Dutch
    Tja, het zou kunnen, maar ik vind dit niet idiomatisch. Wel: 'de bui al zien hangen'...

    O ja, intussen botste ik nog op 'snert', zoals in snertweer. En zootjes/ rotzooi ontstaan toch ook door koken, denk ik, te lang koken, geloof ik (< zieden). Ik denk plots ook aan 'rot-': ook eetbare dingen kunnen rotten, lijkt mij. Misschien is dat ook de oorsprong van het emotionele 'rot-'...
     
  20. BrMo Member

    Dutch - Belgium
    De bonen vreten: de schuld krijgen

    Het zwijn door de bieten jagen (= West-Vlaams): eens goed uit de bol gaan

    De pattatjes gaan afgieten = naar de wc gaan (alleen de mannen, Brabants/Antwerps)
     
  21. ThomasK Senior Member

    (near) Kortrijk, Belgium
    Belgium, Dutch
    Haha, de laatste zijn best leuk, maar heeft weinig met moeilijkheden te maken, behalve eventueel misschien met enige spanning... ;-)
     
  22. BrMo Member

    Dutch - Belgium
    "De bonen vreten" past wel denk ik.
     
  23. ThomasK Senior Member

    (near) Kortrijk, Belgium
    Belgium, Dutch
    Nog heel even dit: uiteindelijk gaat het in de uitdrukkingen in de titel [met 'zitten'] niet zomaar om voedsel, denk ik, maar om voedsel dat samen tot één massa verworden is, denk ik: niet meer lekker, eventueel te lang gekookt (zooi ?), enz. De andere kunnen dan ook best naar problemen verwijzen, maar het '(vast)zitten' ontbreekt erin...

    Ik dacht plots ook aan het Engelse 'mess', dat inderdaad ook naar een Frans gerecht 'mes' blijkt te verwijzen... Elders lijken problemen soms ook 'culinair ingebed', zouden we kunnen denken...
     
    Last edited: Jan 4, 2014
  24. ThomasK Senior Member

    (near) Kortrijk, Belgium
    Belgium, Dutch
    IK verneem net dat het in veel Slavische talen het geval is... O ja, ik dacht ook nog dat het vaak om verpletteren gaat, of toch om het opdelen in kleine brokken...
     
    Last edited: Dec 6, 2016
  25. Red Arrow :D

    Red Arrow :D Senior Member

    Dutch - Belgium
    Nog een leuke: 't Is naar de zak! :D
    Of: "Ik bak er niks van!"
     
  26. eno2

    eno2 Senior Member

    El Hierro de Canarias
    Dutch-Flemish
    Zegt me niks en heeft ook weinig te maken met in de puree zitten, maar doet me denken aan:

    In zak en as zitten
    In de put zitten

    Heeft ook niets met gerechten te maken...
     
  27. eno2

    eno2 Senior Member

    El Hierro de Canarias
    Dutch-Flemish
    Boter op zijn hoofd hebben.
    Met de gebakken peren zitten.
    Het valt echt niet te pruimen.
    Er niets van bakken
    gauw aangebrand zijn
    een potje van iets maken
    de pan of de pot uitrijzen
     
    Last edited: Dec 10, 2016
  28. ThomasK Senior Member

    (near) Kortrijk, Belgium
    Belgium, Dutch
    Amaai, plots verschijnen er nog een aantal nieuwe. Nr. 5 en 7 zou ik niet beschouwen als "in de knoei zitten", maar de andere leggen verband tussen keuken en in de knoei zitten, vind ik.
     
  29. ThomasK Senior Member

    (near) Kortrijk, Belgium
    Belgium, Dutch
    Nog een, vier jaar later, plots gevonden omdat een Nederlandse vriend dat aan het doen was: een auto in de prak rijden, of (de Vlaamse versie) aan frieten rijden. Maar natuurlijk, we zitten noch in de prak, noch in de frieten. Ik meen toch een parallel te zien: ratatouille, snert, enz., krijg je door te snijden, door te mengen, door zacht te maken ook, denk ik... En bovendien: wie zijn auto in de ... rijdt, die zit toch wel in de rats, vind ik...

    (Nog gedacht aan smeieren in het Vlaams: pletten, platdrukken, ongeveer hetzelfde als prakken in Nederland, denk ik. Maar helaas, ik zie geen metaforisch gebruik.)
     
    Last edited: Apr 12, 2017
  30. eno2

    eno2 Senior Member

    El Hierro de Canarias
    Dutch-Flemish
    Wel ik vind van wel. Iets aanbranden bij het koken is altijd een probleem en als iemand gauw aangebrand is, zorgt dat ook voor problemen. Problemen die de pot uitrijzen zorgen ook voor problemen.

    De vraag was: "Kent u nog gerechten die in uitdrukkingen verwijzen naar problemen, moeilijkheden?"
     
  31. eno2

    eno2 Senior Member

    El Hierro de Canarias
    Dutch-Flemish
    'Met hoge (of: grote) heren is het kwaad kersen eten' betekent: 'als je vertrouwelijk omgaat met hooggeplaatsten, loopt dat vaak verkeerd af'
     
  32. ThomasK Senior Member

    (near) Kortrijk, Belgium
    Belgium, Dutch
    het kan misschien, maar zeggen jullie: "Iemand is aangebrand..."?
     
  33. eno2

    eno2 Senior Member

    El Hierro de Canarias
    Dutch-Flemish
    Last edited: Apr 12, 2017
  34. ThomasK Senior Member

    (near) Kortrijk, Belgium
    Belgium, Dutch
    Dan heb ik weer iets bijgeleerd!
     
  35. eno2

    eno2 Senior Member

    El Hierro de Canarias
    Dutch-Flemish
    Ik ook.
     
  36. Hans Molenslag Senior Member

    Belgium
    Dutch
    Betekent prakken iets anders in Nederland dan in België? Nee toch?
    Dus: ongeveer hetzelfde als prakken in Nederland en België, oftewel prakken in het Nederlands, oftewel prakken zonder meer.
     
  37. ThomasK Senior Member

    (near) Kortrijk, Belgium
    Belgium, Dutch
    Ik bedoelde alleen: ik hoor 'prakken' in Vlaanderen niet, en het gebruik lijkt mij ook minder bekend. Vroeger wel, lijkt mij, nu niet meer. Dat was mijn punt.
     
  38. Hans Molenslag Senior Member

    Belgium
    Dutch
    Ik ken prakken al sinds mijn vroege kindertijd. Het klinkt mij nog steeds heel normaal in de oren. Smeieren is mij dan weer volstrekt onbekend. Is dat West-Vlaams?
     
    Last edited: Apr 24, 2017
  39. ThomasK Senior Member

    (near) Kortrijk, Belgium
    Belgium, Dutch
    OKé, dat is mij niet bekend. Wel interessant, want over prakken had ik eigenlijk nog nooit gehoord, tot ik erover las in een Nederlands handboek en ik een Nederlandse vriend iets zag doen dat leek op prakken... Jaja, ik ben West-Vlaming, hoewel randje: uit het interfluviaal gebied tussen Schelde en Leie, met Oost- en West-Vlaamse invloeden...
     

Share This Page

Loading...