narzędnik liczba mnoga

jazyk

Senior Member
Brazílie, portugalština
Nauczyłem się, że w polskim końcówka dla narzędnika liczby mnogi jest mi, ale wczoraj czytając książkę po polsku natknąłem się na ten urywek:

Lokaj podziękował kilku orywanymi słowy i skierował się ku drzwiom. Naraz zawahał się i zawrócił.

To mi bardzo przypomina czeski, który ma końcówkę y dla rzeczowników męskich i nijakich w narzędniku liczbie mnogiej. Czy to inny przykład trochę staroświeckiej polszczyzny, jako mego i memu, też podobne czeskim słowom, który istnieje w kilku idiomach, czy ta końcówka jest możliwa dla wszystkich rzeczowników męskich i nijakich w liczbie mnogiej? Czy byłoby poprawne powiedzieć, jak ja napisałbym, kilku orywanymi słowami?

Dziękuję za Waszą pomoc.
 
  • Marga H

    Senior Member
    Poland,Polish
    Cześć,
    masz rację, to przykład polszczyzny staroświeckiej, archaicznej.
    Teraz powiedzielibyśmy: podziękował kilkoma słowami, lub : podziękował w kilku słowach.
     

    JakubikF

    Senior Member
    Forma "słowy" w tym kontekście to po prostu użycie już dzisiaj nieistniejącej w polszczyźnie liczby podwójnej. Mianownik w liczbie podwójnej brzmiałby np. "dwie słowie", dalszej odmiany się nie podejmę. Tak samo, ma się sprawa z "rękoma". Domiana słowa ręką w liczbie podwójnej wygląda następująco: M. dwie ręce D. dwu ręku C. dwu rękoma B. dwie ręce N. dwu rękoma Ms. w dwu ręku W. o, dwie ręce!
     

    JakubikF

    Senior Member
    Natomiast poprawna odmiana słowa "ręce" w liczbie mnogiej powinna wyglądać tak: M. trzy, cztery ręki D. trzech, czterech rąk C. trzem, czterem rękom B. trzy, cztery ręki N. z trzema, czterema rękami Ms. w trzech, czterech rękach W. o, trzy, cztery ręki! Obecnie w polszczyźnie odnośnie słowa "ręka" formy liczby mnogiej i podwójnej są wymieszane i jest to w pewnym sensie wyjątek. Ze słowem "słowo" nie ma takich zawiłości - liczba podwójna praktycznie nie występuje.
     

    Thomas1

    Senior Member
    polszczyzna warszawska
    Nauczyłem się, że w polskim końcówka dla narzędnika liczby mnogi jest mi, ale wczoraj czytając książkę po polsku natknąłem się na ten urywek:

    Lokaj podziękował kilku orywanymi słowy i skierował się ku drzwiom. Naraz zawahał się i zawrócił.

    To mi bardzo przypomina czeski, który ma końcówkę y dla rzeczowników męskich i nijakich w narzędniku liczbie mnogiej. Czy to inny przykład trochę staroświeckiej polszczyzny, jako mego i memu, też podobne czeskim słowom, który istnieje w kilku idiomach, czy ta końcówka jest możliwa dla wszystkich rzeczowników męskich i nijakich w liczbie mnogiej? Czy byłoby poprawne powiedzieć, jak ja napisałbym, kilku orywanymi słowami?

    Dziękuję za Waszą pomoc.
    Cześć Jazyk,
    Z jakiej książki pochodzi framgment, który przytoczyłeś? Jest tam słowo, którego nigdy nie widzialem w polszczyźnie, tj. orywanymi, czy to pomyłka?

    Tom

    PS: mały komentarz na temat słowa idiom, w polskim nie używa się go w znaczeniu język, mimo że w niektórych językach jest w ten sposób używane, idiom istnieje w znaczeniu wyrażenie (którego raczej nie da się przetłumaczyć dosłownie). :)
     

    Thomas1

    Senior Member
    polszczyzna warszawska
    [...]
    To mi bardzo przypomina czeski, który ma końcówkę y dla rzeczowników męskich i nijakich w narzędniku liczbie mnogiej. Czy to inny przykład trochę staroświeckiej polszczyzny, jako mego i memu, też podobne czeskim słowom, który istnieje w kilku idiomach, czy ta końcówka jest możliwa dla wszystkich rzeczowników męskich i nijakich w liczbie mnogiej? Czy byłoby poprawne powiedzieć, jak ja napisałbym, kilku orywanymi słowami?

    Dziękuję za Waszą pomoc.
    Tak wygląda delkinacja:
    rodzaj męski:
    -a
    -u
    -oma

    rodzaj żeński i nijaki:
    -e
    -u
    -ama lub -ema

    Liczba podwójna miała trzy końcówki.

    Tom
     

    jazyk

    Senior Member
    Brazílie, portugalština
    Cześć Jazyk,
    Z jakiej książki pochodzi framgment, który przytoczyłeś? Jest tam słowo, którego nigdy nie widzialem w polszczyźnie, tj. orywanymi, czy to pomyłka?
    Psi Baskerville'ów

    PS: mały komentarz na temat słowa idiom, w polskim nie używa się go w znaczeniu język, mimo że w niektórych językach jest w ten sposób używane, idiom istnieje w znaczeniu wyrażenie (którego raczej nie da się przetłumaczyć dosłownie). :)
    Dałem mu znaczenie słowa angielskiego idiom. To znalazłem w swoim polsko-angielskim słowniku.
     

    Thomas1

    Senior Member
    polszczyzna warszawska
    Psi Baskerville'ów
    Pies Baskerville'ów, niestety nie ma tej książki w mojej bibliotece, słowa też nie mogę znaleźć w słowniku.

    Dałem mu znaczenie słowa angielskiego idiom. To znalazłem w swoim polsko-angielskim słowniku.
    Rozumiem, zrozumiałem je trochę inaczej... dodam może, że w tym znaczeniu idiom brzmi dość specjalistycznie i trochę jak kalka, w polszczyźnie normalnie użylibyśmy wyrażenie.
     
    Top